Banken maakten recent bekend dat ze hun portefeuille aflossingsvrije hypotheken moeten verkleinen, op last van de Europese Centrale Bank. Maar aflossingsvrije hypotheken kunnen juist bijdragen aan betaalbaar wonen en aan financiële flexibiliteit, schrijft AFM-bestuurder Jos Heuvelman in een opiniestuk in De Telegraaf. 'Zolang de maandlasten betaalbaar zijn, moet iemand gewoon kunnen blijven zitten.'

Radar besteedde onlangs aandacht aan de positie van consumenten met een aflossingsvrije hypotheek die het einde van de looptijd naderen. In de uitzending werd gesuggereerd dat veel huishoudens straks mogelijk in de problemen komen omdat banken bij verlenging of herfinanciering strenger toetsen volgens de huidige hypotheeknormen.

Steeds meer huiseigenaren dreigen vast te lopen door aangescherpt bankbeleid rond aflossingsvrije hypotheken. Banken passen hun regels snel en vaak zonder duidelijke uitleg aan. Daardoor ontstaan onzekerheid en problemen, ook bij mensen die hun hypotheek al jaren probleemloos kunnen betalen, waarschuwt Vereniging Eigen Huis. Consumenten doen er verstandig aan om nu al in kaart te brengen hoe hun (deels) aflossingsvrije hypotheek eruitziet en wat dat betekent richting pensioen of het moment dat de lening afloopt. 

In de hypotheekpraktijk komt een oud fiscaal mechanisme weer akelig dichtbij: de 30-jaarstermijn van de hypotheekrenteaftrek (HRA). Uit onderzoek waarover Van Bruggen Adviesgroep bericht, blijkt dat veel huiseigenaren met een (deels) aflossingsvrije hypotheek niet weten wanneer hun renteaftrek afloopt – of zelfs dat die überhaupt eindig is. Van Bruggen noemt dat 56% niet weet wanneer de 30-jaarstermijn afloopt en dat een aanzienlijke groep niet eens weet dat rente maximaal 30 jaar aftrekbaar is.

De financiële sector vaart in 2025-2026 in duidelijk ruwer water. DNB schetst een omgeving met economische onzekerheid, kwetsbare markten en druk op overheidsfinanciën, gecombineerd met een guurder geopolitiek klimaat en toenemende digitale (hybride) dreigingen. DNB koppelt dit aan haar Visie op Toezicht 2025–2028, waarin een risicogebaseerde aanpak en snellere, efficiëntere toezichtinteractie centraal staan.

In januari 2026 zetten toezichthouders én sector opnieuw de schijnwerpers op de aflossingsvrije hypotheek. De kern: ondanks jarenlange afbouw is nog steeds circa 45% van de totale Nederlandse hypotheekschuld (deels) aflossingsvrij. Tegelijk loopt een groot deel van deze contracten geconcentreerd af in de periode 2035-2040 (AFM) en nog specifieker 2035-2038 én 2047-2052 (DNB). Dat maakt het onderwerp voor adviseurs nu al actueel: wie te laat begint, ontdekt pas op (of vlak voor) de einddatum dat herfinanciering of aflossen niet meer vanzelfsprekend is.

Mededeling van het ministerie van Financiën dat de hardheidsclausule wordt toegepast in de situatie dat de omgezette lening voor de belastingplichtige op het moment direct voorafgaande aan de uitkoop kwalificeert als eigenwoningschuld.

Nederlandse huishoudens zijn de afgelopen twintig jaar steeds meer gaan sparen, vooral om hun hypotheken af te lossen. Strengere hypotheekregels lijken daarvan de oorzaak. Dat stelt het Centraal Planbureau in onderzoek dat is verschenen.

DNB is gestart met de publieke consultatie van de regeling tot wijziging van de Regeling specifieke bepalingen CRD en CRR in verband met de verlenging van een minimumvloer voor de risicoweging van leningen aan particulieren gedekt met hypotheken op onroerend goed in Nederland. De consultatie loopt tot en met 25 juni 2024.

Hypotheekaanbieders hebben de afgelopen 5 jaar 1,68 miljoen klanten benaderd over mogelijke risico’s van hun aflossingsvrije hypotheek. In die periode is het aantal klanten dat een verhoogd risico loopt flink teruggelopen, met 63%.