Deze zaak draait om de vraag wanneer je tóch het 2%-tarief overdrachtsbelasting mag toepassen als je een woning na aankoop uiteindelijk niet als hoofdverblijf gaat gebruiken.

De grondslag voor deze wetgeving stond wel al in de Fiscale verzamelwet 2026, maar met de inwerkingtreding van artikel VIIIA. Met Stb. 2026, 58 is die inwerkingtreding nu vastgesteld: artikel VIIIA treedt in werking met ingang van  21 maart 2026.

De Nederlandse koopwoningmarkt blijft in 2025 stijgen, maar het patroon is veranderd. Waar het herstel na de dip van 2022/2023 eerst vooral zichtbaar was in en rond de grote steden, verschuift de sterkste prijsdruk inmiddels naar meer landelijke en perifere gemeenten. Het WOX® Kwartaalbericht K4 2025 van Calcasa geeft daarbij een reeks signalen die voor de adviespraktijk relevant zijn: segmenten met de hoogste procentuele groei zitten juist onderin de markt, appartementen laten voor het eerst sinds 2023 een kwartaal-daling zien, transacties blijven oplopen en de betaalbaarheid stabiliseert – mét expliciete fiscale componenten in de berekening.

In de hypotheekpraktijk komt een oud fiscaal mechanisme weer akelig dichtbij: de 30-jaarstermijn van de hypotheekrenteaftrek (HRA). Uit onderzoek waarover Van Bruggen Adviesgroep bericht, blijkt dat veel huiseigenaren met een (deels) aflossingsvrije hypotheek niet weten wanneer hun renteaftrek afloopt – of zelfs dat die überhaupt eindig is. Van Bruggen noemt dat 56% niet weet wanneer de 30-jaarstermijn afloopt en dat een aanzienlijke groep niet eens weet dat rente maximaal 30 jaar aftrekbaar is.

In Kifid-uitspraak GC 2026-0205 (2 maart 2026) draait het om twee consumenten die hun bestaande hypotheek wilden verhogen voor verbouwing/verduurzaming, maar uiteindelijk (tegen hun voorkeur in) oversloten naar een andere aanbieder tegen een veel hogere rente. Daarna ontstond nóg een probleem: de nieuwe hypotheek was administratief/fiscaal zo ingericht dat (tijdelijk) niet meer aan de aflossingseis voor hypotheekrenteaftrek werd voldaan. De kern: wat mag je van een redelijk bekwaam en redelijk handelend hypotheekadviseur verwachten, en wanneer leidt een fout ook daadwerkelijk tot vergoedbare schade?

Soms besluiten meerdere mensen een woning te delen, zonder dat ze een affectieve relatie hebben. Bijvoorbeeld ouders die samen met kinderen een woning kopen of drie vrienden die samen één koopwoning kopen. Dergelijke koopconstructies kennen bijzondere fiscale en juridische aandachtspunten. Voor wie is de woning een ‘eigen woning’ in box 1? En is de rente over een schuld aftrekbaar? Moet de woning juridisch gesplitst zijn? De wetgeving is hierover soms onduidelijk, en loopt achter op de praktijk en op andere gewijzigde wetgeving.

Volgens het NVM-rapport “Starters op de woningmarkt” (maart 2026) zorgt de uitpondgolf (verkoop van particuliere huurwoningen aan eigenaar-bewoners) voor méér koopkansen voor een deel van de starters, maar tegelijkertijd voor minder betaalbare huur en grotere ongelijkheid tussen starters.

De prijzen van bestaande koopwoningen stijgen dit jaar maar beperkt. De uitpondgolf en meer woningbouw zorgen voor verlichting. Dit jaar zijn koopwoningen naar verwachting 3,1% duurder dan in 2025. Dat is een stuk minder dan de 8,6% prijsstijging van vorig jaar. In 2027 trekt de prijsgroei aan naar 4,1%. De markt verkrapt dan weer door een terugval van zowel de uitpondgolf als de woningbouw. Dit drukt ook het aantal transacties. Dit jaar verwachten we 229.000 transacties, gevolgd door 210.000 volgend jaar.

De staatssecretaris van Financiën heeft op 12 maart 2026 (mede namens de Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening) per Kamerbrief gereageerd op twee moties die raken aan fiscale maatregelen en de woningmarkt:

De toetsrente voor het tweede kwartaal van 2026 bedraagt 5%. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) stelt elk kwartaal de toetsrente vast voor hypotheken met een rentevastperiode korter dan tien jaar.