DNB Toezicht in beeld 2025-2026: wat betekent dit voor de financiële praktijk?

Hieronder de belangrijkste lijnen – en vooral: waar je als adviseur, aanbieder of compliance-/riskprofessional rekening mee wilt houden.

Meer risicogebaseerd toezicht (ATM) en zicht op “impactklassen”
DNB werkt met de Actuele Toezicht Methodologie (ATM): toezichtcapaciteit gaat naar de grootste risico’s, en de intensiteit neemt toe naarmate de impact op vertrouwen en stabiliteit groter is. Instellingen vallen in impactklassen (klein/middel/groot), met basisprogramma’s en verdiepende/mitigerende trajecten als risico’s buiten de tolerantie vallen.

Waarom dit ertoe doet:

• De “zelfde” tekortkoming kan bij een grotere impactklasse sneller leiden tot zwaarder instrumentarium.
• DNB benoemt ook dat zij inzet op kortere doorlooptijden en makkelijkere interactie met de sector – maar dat gaat samen met duidelijke verwachtingen over datakwaliteit, governance en beheersing.

Digital Operational Resilience Act (DORA): van project naar toezichtrealiteit
DORA is in 2025 van kracht en DNB geeft aan dat bestaande toezichtmethoden niet volledig overboord gaan, maar wél nieuwe accenten krijgen. Denk aan: ICT-risicobeheer, uitbesteding/derde partijen, incidentenbeheer & rapportage en het testen van weerbaarheid (zoals TIBER-achtige testen). DNB noemt bovendien dat op Europees niveau kritieke ICT-dienstverleners worden aangewezen; er zijn 19 CTPPs geïdentificeerd die per 2026 onder Europees “oversight” vallen. Praktische takeaways

• Leg uitbestedingsketens (incl. onderaannemers) aantoonbaar vast: “we weten wie ons kan raken” wordt een kernvraag.
• Contractbeheer is een hard aandachtspunt: bij banken noemt DNB expliciet dat het actualiseren van contracten met ICT-dienstverleners tijd kost en dat informatieregisters en third party risk management verder moeten verbeteren.

MiCAR: toezichtpopulatie crypto krimpt – en toezicht wordt breder
Door de invoering van MiCAR daalde het aantal cryptodienstverleners in DNB’s toezichtpopulatie (DNB noemt een daling van 43 naar 14), mede doordat MiCAR niet alleen integriteitseisen kent, maar ook prudentiële vereisten rond o.a. kapitaal en governance. Ook relevant voor betaalsector/EGI’s: DNB noemt dat elektronischgeldinstellingen onder MiCAR bepaalde stablecoins (EMTs) mogen uitgeven en dat de sector in 2026 dynamisch blijft, mede door MiCAR en PSD3. Praktische takeaways

• Voor partijen die “crypto erbij” doen: governance, kapitaal en organisatie-inrichting zijn niet langer bijzaak.
• Voor ketenpartners (banken/betaalinstellingen) betekent dit: herijk je risico-assessments op klanten/partners in crypto, inclusief uitbesteding en datakwaliteit.

AMLA in aantocht: anti-witwas toezicht wordt Europeser
DNB noemt de opbouw van de EU Authority for Anti-Money Laundering and Countering the Financing of Terrorism (AMLA) als één van de grote projecten; AMLA zal per 2028 rechtstreeks toezicht houden op 40 instellingen in de EU. Daarnaast staat in de risicotaxonomie dat AMLA gevolgen heeft voor de manier waarop integriteitsrisico’s worden gescoord en dus voor jaarlijkse rapportages (zoals IRAP voor bepaalde sectoren). Praktische takeaways

• Verwacht dat “how we score risk” en “how we report risk” strakker en consistenter wordt.
• DNB benadrukt dat instellingen maatregelen proportioneel moeten toepassen en aandacht moeten hebben voor het tegengaan van discriminatie in Wwft-processen.

Pensioentransitie (Wtp): toezicht als waarborg voor beheerste overgang
DNB geeft veel aandacht aan het begeleiden van de pensioentransitie en toetst onder meer het besluitvormingsproces rond het invaarbesluit. DNB meldt dat per 1 januari 2025 de eerste fondsen zijn ingevaren en dat per 1 januari 2026 nog eens 24 fondsen zijn bijgekom(en), in totaal 30 ingevaren fondsen die grofweg een derde van het pensioenvermogen vertegenwoordigen. Opvallend detail: bij de beoordeling van invaardossiers signaleert DNB veel bevindingen in de financiële opzet, waarbij de onderbouwing van risicohouding vaak tekortschiet.

Banken: extra aandacht voor aflossingsvrije hypotheken (ook relevant voor “eigen woning”)
Voor Fintool-lezers is één passage extra interessant: DNB benoemt dat in 2025 het risicobeheer van aflossingsvrije hypotheken een belangrijk aandachtsgebied bleef. DNB licht toe dat (gedeeltelijk) aflossingsvrije hypotheken extra risico’s geven, omdat terugbetaling vaak afhankelijk is van de woningwaarde en de schuld langdurig hoog blijft, waardoor betaalbaarheid in de toekomst onzeker is. DNB onderzocht in 2025 hoe kleinere en middelgrote banken opvolging geven aan eerder onderzoek naar de beheersing van deze risico’s. Wat betekent dit voor advies en klantbeheer (eigen woning)?

• De sector krijgt prikkels om scherper te sturen op tijdige klantcommunicatie, betaalbaarheidsscenario’s (rente/inkomen/pensioen) en exit-strategieën (aflossen, oversluiten, verkoop).
• Dit kan doorwerken in acceptatiecriteria, beheerprocessen en de mate waarin banken “proactief” klantgroepen gaan benaderen.
• Voor adviseurs is het moment om dossiers met (deels) aflossingsvrij structureel te blijven monitoren: niet alleen bij renteherziening, maar ook richting pensioendatum.

Handhaving: minder maatregelen dan 2024, maar boetes blijven stevig
DNB trad in 2025 35 keer handhavend op (tegen 44 in 2024), met zowel prudentiële als integriteitsmaatregelen. DNB noemt ook substantiële boetes, en dat de daling mede komt doordat er in 2025 geen clustermaatregelen bij trustkantoren nodig waren.

Bron: DNB