Het toegankelijk en effectief oplossen van veel voorkomende conflicten kan tegen relatief lage en beheersbare kosten. Dat is de belangrijkste les uit de vandaag gepubliceerde leerpublicatie ‘Leren van ADR Praktijk in Nederland’ van HiiL (The Hague Institute for Innovation of Law). De vijf ministerieel erkende Nederlandse organisaties voor alternatieve geschilbeslechting (De Geschillencommissie, GIP, Huurcommissie, Kifid en SKGZ) spelen met hun onderscheidende werkwijzen een belangrijke rol in aanvulling op de rechtspraak, zo blijkt uit de leerpublicatie. De ADR-organisaties bieden een laagdrempelige, deskundige en mensgerichte toegang tot het recht voor het oplossen van conflicten op allerlei gebied. Naast de behandeling van meer dan 40.000 klachten per jaar helpen zij met voorlichting, informatie en feedback nieuwe klachten te voorkomen.

In Kifid Commissie van Beroep (CvB) 2026-0008 (21 januari 2026) staat een klassiek thema centraal: overkreditering bij hypotheekverstrekking en de vraag welke norm je gebruikt om te bepalen of een hypotheek “verantwoord” was. De consument vond dat de bank in 2005 had moeten toetsen met een minimale toetsrente van 6% en niet met de (lage) aangeboden rente van 3,7%, waardoor hij volgens hem te veel heeft kunnen lenen. De Geschillencommissie wees de klacht af, maar in beroep krijgt de consument (grotendeels) gelijk.

In uitspraak GC Kifid 2025-0619 stond een “klassieke” overkrediteringsklacht centraal, maar met een specifieke twist: de consument meende dat de bank in 2005 bij het bepalen van zijn leencapaciteit een te lage toetsrente had gebruikt (3,7% in plaats van 6%) en daardoor een te hoge hypotheek had verstrekt. De zaak draait daarmee om de vraag hoe je in 2005 (dus vóór de latere wettelijke verankering van kredietwaardigheidstoetsen) beoordeelt of een bank haar zorgplicht en haar (zelf)regulerings-/acceptatieregels correct toepaste.

In Kifid-uitspraak 2026-0025 (bindend advies, 9 januari 2026) stond een klassiek spanningsveld centraal bij rechtsbijstandverzekeringen: wat gebeurt er als de polisvoorwaarden een pro-rata kostenverdeling (op basis van “belanghebbenden”) mogelijk maken, maar de verzekeraar tussentijds per e-mail zonder voorbehoud bevestigt dat het volledige kostenmaximum geldt? De VvE meende dat zij recht had op het volledige kostenmaximum van € 50.000 aan externe advocaatkosten. De verzekeraar vond dat er meerdere belanghebbenden waren (o.a. individuele appartementseigenaren), en wilde daarom het maximum pro rata toepassen (feitelijk: 1/5e).

In Kifid-uitspraak 2026-0026 (bindend advies, 9 januari 2026) stond een klassiek (maar in de praktijk vaak onderschat) discussiepunt centraal: wat is nu precies “de afspraak” over woonlasten/maandlasten, en hoe bewijs je die afspraak achteraf? De consumenten vonden dat het hypotheekadvies niet voldeed aan hun “niet-onderhandelbare” eis: de totale woonlasten moesten lager zijn dan hun eerdere huur. De adviseur verweerde zich vooral met het dossier: klantprofiel, inventarisatie en adviesrapport waarin een maximale (netto) hypotheeklast van € 2.800 was vastgelegd.

In een bindend advies van 6 januari 2026 (Kifid GC 2026-0011) heeft de Geschillencommissie zich uitgesproken over een veelvoorkomend praktijkpunt bij autoverzekeringen: wanneer ben je “eerste eigenaar” voor de nieuwwaarderegeling als een auto vóór levering kort op naam van de dealer heeft gestaan (voorregistratie), maar feitelijk nog niet is gebruikt? De uitkomst is relevant voor adviseurs én klanten die een (nieuwe) voorraadauto kopen met 0 km op de teller.

Een consument wilde bij ABN AMRO Schadeverzekering N.V. diverse schadeverzekeringen afsluiten. Die producten worden uitsluitend via ABN AMRO Bank (als tussenpersoon onder de naam ABN AMRO Verzekeringen) aangeboden. Daarbij gold één harde voorwaarde: alleen wie óók een betaalrekening bij de bank aanhoudt, kan (de meeste) verzekeringen afsluiten. De consument vond dat koppelverkoop en eiste óf afschaffing van de rekeningplicht, óf een blijvend gratis betaalrekening. De Geschillencommissie Kifid komt in bindend advies tot een duidelijk oordeel: deze constructie is niet verboden. De vordering wordt afgewezen.

In rechtsbijstandland zijn Kifid-uitspraken over dekkingsafwijzingen aan de orde van de dag, maar toewijzingen zie je beduidend minder vaak. Daarom is Kifid-uitspraak 2025-0998 (bindend advies, 12 december 2025) opvallend: de rechtsbijstanduitvoerder (NN/DAS) had de zaak volgens Kifid ten onrechte afgewezen op zowel dekkingsgrond ('belastingzaken uitgesloten') als op verjaring.

Sinds het Reglement Geschillencommissie Kifid (vanaf 1 april 2024) is uitgebreid uitgewerkt wanneer ook kleinzakelijke ondernemers bij Kifid terechtkunnen (naast consumenten). In dat reglement staat onder meer dat Kifid voor kleinzakelijke ondernemers klachten kan behandelen over financieringen die vallen onder verschillende gedragscodes, waaronder de Gedragscode MKB Financiers.

Een recente uitspraak van de Geschillencommissie Kifid laat zien hoe hard het kan aankomen als een geadviseerde overlijdensrisicoverzekering (ORV) uiteindelijk niet tot stand komt. In uitspraak 2025-1020 (18 december 2025) oordeelt Kifid dat een hypotheekadviseur zijn zorgplicht heeft geschonden door niet te bemiddelen bij het afsluiten van een ORV op het leven van de partner, terwijl de klant dit uitdrukkelijk wél wilde. De adviseur moet daarom € 190.200 schadevergoeding betalen.