Ook een ongerealiseerde waardestijging van bloot eigendom van een woning behoort tot het werkelijke rendement in box 3. Dat oordeelt Hof ’s-Hertogenbosch in een uitspraak van 16 september 2026. Daarnaast maakt het hof duidelijk dat een verkoopopbrengst van de eigen woning die rond de jaarwisseling nog op de derdenrekening van de notaris staat, fiscaal niet zonder meer een banktegoed is.

Een renterekening binnen een levensverzekering is voor het rechtsherstel box 3 niet automatisch een banktegoed, ook niet als het geld feitelijk vrijwel risicoloos wordt aangehouden en de verzekeringnemer het product als een spaarrekening ervaart. Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden kijkt naar de juridische verhouding: wie is rekeninghouder en aan wie moet de bank het tegoed terugbetalen? Dat oordeel is met name relevant voor oudere kapitaal- en beleggingsverzekeringen waarin het vermogen binnen de polis op een rente- of geldmarktrekening wordt aangehouden.

De fiscale aantrekkelijkheid van de papieren schenking staat opnieuw ter discussie. De Tweede Kamer wil voorkomen dat kleinere spaarders en beleggers extra worden belast bij de aanpassingen van box 3 en kijkt voor alternatieve dekking onder meer naar de schenk- en erfbelasting. Daarbij is specifiek de papieren schenking in beeld.

Het kabinet wil de koers voor het nieuwe box 3-stelsel ingrijpend wijzigen. Vanaf 2028 moeten aandelen, obligaties, opties en andere financiële instrumenten niet langer volgens een vermogensaanwassystematiek worden belast, maar volgens een vermogenswinstbelasting. De belasting over waardestijging wordt dan in beginsel pas verschuldigd wanneer die winst wordt gerealiseerd, bijvoorbeeld bij verkoop.

De onzekerheid over het toekomstige box 3-stelsel neemt opnieuw toe. Het kabinet heeft de Eerste Kamer gevraagd de behandeling van de Wet werkelijk rendement box 3 aan te houden, maar de senaat wil niet zonder meer extra tijd geven. De commissie Financiën besloot op 22 september 2026 minister Heinen en staatssecretaris Eerenberg zo spoedig mogelijk uit te nodigen voor mondeling overleg over de verdere hervorming van box 3. De voorkeur gaat uit naar 5 oktober, na de Algemene Financiële Beschouwingen in de Tweede Kamer.

De Tweede Kamer verzoekt de regering om het realisatieregime voor onroerende zaken uit de Wet werkelijk rendement box 3 (Wwr) gereed te houden, zodat dit als zelfstandig wetsvoorstel kan worden ingediend als de Wwr uiteindelijk geen doorgang vindt.

De Tweede Kamer wil voorkomen dat het vastgoeddeel van de Wet werkelijk rendement box 3 verdwijnt als het totale wetsvoorstel in de Eerste Kamer strandt. Een motie van het lid Hoogeveen verzoekt de regering het realisatieregime voor onroerende zaken gereed te houden, zodat dit zo nodig op korte termijn als zelfstandig wetsvoorstel kan worden ingediend. De motie is voorgesteld op 2 juli 2026 en ziet nadrukkelijk op de situatie waarin de Wet werkelijk rendement box 3 geen doorgang vindt.

De Staatssecretaris van Financiën heeft het Box 3-besluit geactualiseerd. Het nieuwe besluit van 4 september 2026, nr. 2026-2613, vervangt het besluit van 7 mei 2024 en verwerkt onder meer de Wet tegenbewijsregeling box 3. Daarmee maakt het beleidsbesluit nu expliciet onderscheid tussen situaties waarin het forfaitaire rendement geldt en situaties waarin de belastingplichtige met tegenbewijs het werkelijke rendement in aanmerking neemt. Het besluit is op 5 september 2026 in werking getreden.

Rechtbank Den Haag heeft de eerdere lijn van de Hoge Raad toegepast: fiscale partners kunnen de onderlinge verdeling van de gezamenlijke box 3-grondslag alsnog wijzigen als de aanslag onherroepelijk is geworden door een collectieve uitspraak op bezwaar in de massaalbezwaarprocedure. Dat kan tot zes weken nadat de inspecteur de aanslag ter uitvoering van die collectieve uitspraak heeft verminderd.

Een belastingaanslag waarbij voor de jaren 2017 tot en met 2020 te veel inkomstenbelasting in box 3 is geheven, hoeft niet te worden verminderd als die aanslag definitief is komen vast te staan vóór het zogenoemde Kerstarrest van de Hoge Raad van 24 december 2021. Dat heeft de Hoge Raad vandaag beslist in twee zaken die als proefprocedures in het kader van een massaalbezwaarplusprocedure aan de Hoge Raad zijn voorgelegd.