Kamer wil vastgoedregime Box 3 als noodspoor achter de hand houden

Vastgoed buiten de jaarlijkse aanwas
De kern van de motie is dat de politieke en praktische bezwaren tegen de Wwr vooral zien op de vermogensaanwasbelasting: jaarlijkse belastingheffing over waardestijgingen die nog niet zijn gerealiseerd. Voor vastgoed bevat de Wwr juist een ander regime. De waardestijging van onroerende zaken wordt in beginsel pas belast bij realisatie, bijvoorbeeld bij verkoop. Zie dit als een vermogenswinstbelasting voor vastgoed, in afwijking van de vermogensaanwasbelasting die voor andere vermogensbestanddelen is voorzien.

Volgens Hoogeveen is dat vastgoedregime al volledig vormgegeven en beschikt de Belastingdienst grotendeels over de benodigde gegevens. Ook zou het regime zelfstandig verdedigbaar zijn en kunnen voorkomen dat verhuurders huurwoningen moeten verkopen om belasting over niet-gerealiseerde waardestijgingen te betalen. De Tweede Kamer-site vermeldt dat de motie het oordeel “ontraden” kreeg, maar wel op 8 september 2026 op de stemmingsagenda stond.

Praktijkbelang voor adviseurs
Voor financieel planners en hypotheekadviseurs is dit vooral relevant bij cliënten met box 3-vastgoed: verhuurde woningen, tweede woningen, familieverhuur, buitenlands vastgoed en vastgoed met financiering. Als het vastgoedregime zelfstandig zou worden doorgezet, verschuift de aandacht van jaarlijkse waardemutaties naar realisatiemomenten en dossieropbouw. Daarbij zijn onder meer de volgende gegevens belangrijk:

• aankoopprijs en bijkomende kosten;
• latere verbeteringskosten;
• verkoopkosten;
• huurinkomsten;
• onderhoudskosten;
• WOZ-waarden;
• leegwaarderatio indien van toepassing;
• gebruiks- en verhuurperioden.

Eerder wees Fintool er al op dat box 3 onder de Wwr minder een “waarde op 1 januari”-dossier wordt en meer een jaarlijks administratief dossier. Vooral voor vastgoed wordt de bewijspositie belangrijker, omdat huurinkomsten, onderhoudskosten, financieringskosten, waarderingsgegevens, aankoopprijzen en verbouwingskosten relevant kunnen worden.

Geen vrijstelling voor vastgoed
Een realisatieregime betekent niet dat vastgoed fiscaal buiten beeld blijft. Reguliere voordelen, zoals huur, blijven jaarlijks relevant. Het verschil zit vooral in de behandeling van de waardeontwikkeling. Bij een vermogensaanwasbelasting wordt ook niet-gerealiseerde waardestijging jaarlijks meegenomen. Bij een vermogenswinstbelasting wordt de waardestijging pas belast bij vervreemding.

Daarmee is de motie meer dan een technisch vangnet. Zij raakt aan een bredere beleidskeuze: moet box 3 zo snel mogelijk naar werkelijk rendement, ook als dat deels via aanwasheffing loopt, of verdient heffing bij realisatie de voorkeur vanwege liquiditeit, uitlegbaarheid en doenvermogen?

Politieke duiding
De motie past in een bredere beweging richting vermogenswinstbelasting. In eerdere Fintool-publicaties is al beschreven dat het kabinet het huidige hybride stelsel ziet als tussenstap, waarbij voor vastgoed nu al een vermogenswinstsystematiek is opgenomen en op termijn mogelijk breder naar een vermogenswinstbelasting wordt toegewerkt. Tegelijk blijft het kabinet vasthouden aan invoering van de Wwr per 1 januari 2028, omdat volledig omschakelen naar een vermogenswinstbelasting volgens eerdere stukken niet zonder uitvoerings- en budgettaire gevolgen kan.

Voor de adviespraktijk is de boodschap daarom dubbel. Enerzijds is de Wwr nog niet definitief en blijft de Eerste Kamerfase bepalend. Anderzijds wordt het vastgoedregime steeds concreter als zelfstandig spoor. Wie cliënten met box 3-vastgoed adviseert, doet er verstandig aan de administratie nu al zo in te richten dat zowel een Wwr-scenario als een zelfstandig vastgoedregime kan worden onderbouwd.