Een koper die daadwerkelijk van plan was om in een woning te gaan wonen, kan toch het recht op het 2%-tarief voor de overdrachtsbelasting mislopen als de feitelijke bewoning slechts enkele dagen duurt. Dat de woning achteraf een miskoop blijkt te zijn, maakt dit niet zonder meer anders. Rechtbank Zeeland-West-Brabant oordeelt dat kenmerken van de woning die bij aankoop al kenbaar waren, geen ‘onvoorziene omstandigheden’ vormen.

Koop je een woning of ander pand? Dan krijg je vaak te maken met overdrachtsbelasting. Hoeveel je betaalt, hangt af van jouw situatie en soms hoef je zelfs helemaal geen overdrachtsbelasting te betalen. In dit artikel leggen we uit wat overdrachtsbelasting is, wanneer een vrijstelling geldt en of overdrachtsbelasting aftrekbaar is. 

Gerechtshof ’s-Hertogenbosch heeft geoordeeld dat de schuren, paardenbak en het weiland bij een aangekochte woonboerderij kwalificeren als aanhorigheden. Daardoor is op de volledige verkrijging het 2%-tarief overdrachtsbelasting van toepassing. De uitspraak is vooral interessant vanwege de beoordeling van het gebruik op het tijdstip van verkrijging: het Hof kijkt niet doorslaggevend naar het eerdere agrarische gebruik door de verkopers, maar naar het beoogde gebruik door de kopers ten tijde van de verkrijging.

Rechtbank Gelderland heeft op 29 juli 2026 in twee samenhangende zaken geoordeeld dat een bij een woning gekocht weiland niet kwalificeert als aanhorigheid bij de woning. Daardoor was niet het woningtarief van 2%, maar het algemene tarief van 10,4% overdrachtsbelasting van toepassing op het weiland. Het beroep van beide echtgenoten is ongegrond verklaard. Wel kregen zij een vergoeding van immateriële schade wegens overschrijding van de redelijke termijn.

Hof Amsterdam heeft geoordeeld dat geen recht bestaat op de startersvrijstelling overdrachtsbelasting als de verkregen woning na aankoop volledig wordt gesloopt, inclusief fundering, en pas daarna op dezelfde plaats een nieuwe woning wordt gebouwd. Volgens het hof wordt dan niet voldaan aan het hoofdverblijfcriterium van artikel 15, lid 1, onderdeel p, WBR.

Clienten van mij willen een woning van hun (niet het hoofdverblijf van ouders) verkopen aan hun dochter. Voor de schenkbelasting mag er uitgegaan worden van de WOZ waarde echter mogen ze de woning ook tegen deze waarde verkopen zonder dat er sprake is van een verkapte schenking?

Een praktijkruimte die oorspronkelijk niet voor bewoning is gebouwd, kan tóch als aanhorigheid bij een woning kwalificeren. Dat geldt ook wanneer de ruimte zich binnen dezelfde buitenmuren als het woongedeelte bevindt. Hof Arnhem-Leeuwarden bevestigt hiermee een voor de adviespraktijk relevante uitspraak van Rechtbank Noord-Nederland.

Volgens de uitspraak van Rechtbank Noord-Nederland van 7 mei 2026 (ECLI:NL:RBNNE:2026:1787) gaat het bij deze zaak om de vraag of een toedeling van een woning aan één ex-samenwoner na verbreking van de relatie is vrijgesteld van overdrachtsbelasting, als die woning eerst privé is gekocht, daarna deels aan de partner is overgedragen en vervolgens weer geheel terugkomt bij de oorspronkelijke eigenaar (de zgn. “jojo-toedeling”).

Bent u onlangs abonnee geworden van Fintool? Dan is de kans groot dat u de Kennisbank al heeft gebruikt om snel een antwoord te vinden op een concrete adviesvraag. Maar naast losse nieuwsberichten, helpdeskvragen en dossiers is er nog een onderdeel dat bijzonder handig is om regelmatig te raadplegen: de themanummers.

De Kennisgroep successiewet heeft een vraag beantwoord over de wijze van berekenen van de verschuldigde schenkbelasting bij een schenking vrij-van-recht in combinatie met verrekening van overdrachtsbelasting.