Het kabinet wil de koers voor het nieuwe box 3-stelsel ingrijpend wijzigen. Vanaf 2028 moeten aandelen, obligaties, opties en andere financiële instrumenten niet langer volgens een vermogensaanwassystematiek worden belast, maar volgens een vermogenswinstbelasting. De belasting over waardestijging wordt dan in beginsel pas verschuldigd wanneer die winst wordt gerealiseerd, bijvoorbeeld bij verkoop.

De onzekerheid over het toekomstige box 3-stelsel neemt opnieuw toe. Het kabinet heeft de Eerste Kamer gevraagd de behandeling van de Wet werkelijk rendement box 3 aan te houden, maar de senaat wil niet zonder meer extra tijd geven. De commissie Financiën besloot op 22 september 2026 minister Heinen en staatssecretaris Eerenberg zo spoedig mogelijk uit te nodigen voor mondeling overleg over de verdere hervorming van box 3. De voorkeur gaat uit naar 5 oktober, na de Algemene Financiële Beschouwingen in de Tweede Kamer.

De Tweede Kamer verzoekt de regering om het realisatieregime voor onroerende zaken uit de Wet werkelijk rendement box 3 (Wwr) gereed te houden, zodat dit als zelfstandig wetsvoorstel kan worden ingediend als de Wwr uiteindelijk geen doorgang vindt.

De eerste contouren van de Prinsjesdagstukken 2026 zijn uitgelekt. Formeel worden het Belastingplan 2027 en de Miljoenennota pas op dinsdag 15 september 2026 gepresenteerd. Daarna volgt behandeling in Tweede en Eerste Kamer; de meeste maatregelen zouden bij akkoord per 1 januari 2027 ingaan. Tot die tijd blijft voorzichtigheid geboden: uitgelekte stukken zijn geen ingediende wetsvoorstellen.

De Kennisgroep inkomstenbelasting niet-winst heeft een standpunt gepubliceerd over de waardering van vorderingen en schulden in box 3. Waarde Economisch Verkeer is de hoofdregel, nominale waarde mag praktisch uitpakken.

De nieuwe Wet werkelijk rendement box 3 moet vanaf 2028 het forfait definitief vervangen. Maar juist het aanwasdeel (belasting over ongerealiseerde waardestijgingen) blijft politiek en juridisch het heetst: wanneer wordt belastingheffing zónder kasstroom een “individuele en buitensporige last” onder het EVRM? Kamervragen van Hoogeveen (JA21) en de Nota naar aanleiding van het tweede verslag geven een inkijk in waar de pijn zit – én waar het kabinet denkt te kunnen bijsturen. Volgens Kamerstuk 36 748 van 27 april 2026 (Nota n.a.v. het tweede verslag) en Kamerbrief/Q&A 2026Z05634 van 20 maart 2026 wordt de discussie over de Wet werkelijk rendement box 3 (WWR) steeds meer gedomineerd door twee praktische vragen: (1) liquiditeit bij belasting over “papieren” waardestijgingen en (2) de juridische grens van de “individuele en buitensporige last” (art. 1 EP EVRM).

De invoering van de Wet Werkelijk Rendement Box 3 per 1 januari 2028 is volgens de staatssecretaris nog steeds haalbaar, maar alleen als het wetsvoorstel zonder nieuwe structuurwijzigingen door het parlementaire proces komt. De boodschap aan de Tweede Kamer is glashelder: wie nu nog grote inhoudelijke aanpassingen wil, zet de planning richting 2028 op het spel.