Wet Werkelijk Rendement Box 3: 2028 haalbaar, maar de ruimte voor “extra wensen” is vrijwel op

De harde deadline: 15 maart 2026
Om in 2028 te kunnen starten moet het wetsvoorstel uiterlijk 15 maart 2026 door de Tweede Kamer zijn aangenomen. Alles wat daarna nog moet worden “omgebouwd” in de systemen van de Belastingdienst wordt snel een planningsrisico.

Wat kan nog wél? Alleen knoppen draaien
De staatssecretaris maakt onderscheid tussen:

• Parameters: bedragen en percentages die al “als knop” in systemen zitten (denk aan tarief, heffingsvrij resultaat, vastgoedbijtelling). Die kunnen nog worden aangepast.
• Structuurwijzigingen: fiscaaltechnische aanpassingen die het stelsel anders laten werken. Die zijn niet meer tijdig inpasbaar voor 2028.

Amendementen en wensen: waarom “nee” nu vaak “planning” betekent

1) NSW-landgoederen: uitzondering bij schenking/vererving ontraden (maar wel een routekaart)
Er ligt een amendement om bij schenking of vererving van gebouwde eigendommen op NSW-landgoederen géén heffing over vervreemdingsvoordelen te laten ontstaan. Dit wordt ontraden, onder andere vanwege onduidelijkheden en uitvoerbaarheid op deze termijn. Tegelijk zegt de staatssecretaris toe om de effecten in kaart te brengen en opties te schetsen (bijv. gekoppeld aan het 25 jaar behouden van NSW-status) zodat een volgend kabinet dit kan uitwerken.

Praktijkhint: voor vermogende families met NSW-structuren wordt timing en vormgeving van overdracht nog belangrijker. Houd rekening met mogelijke “tussenoplossingen” in een later Belastingplan, maar reken daar niet op voor 2028.

2) Progressief box 3-tarief (tweede schijf): structuurwijziging
Het idee om een tweede schijf in te voeren (progressief tarief) is volgens de staatssecretaris een grote structuurwijziging en daarom niet meer inpasbaar voor 1 januari 2028. Bovendien is er pas ruimte in de keten Inkomensheffingen vanaf 2029 (zonder datumgarantie).

3) Heffingskorting groen beleggen: herinvoering per 2028 niet uitvoerbaar
De herintroductie van de heffingskorting groen beleggen (die in de huidige wetgeving richting afschaffing gaat) wordt aangemerkt als structuurwijziging en is niet uitvoerbaar per 2028, omdat het nieuwe stelsel integraal opnieuw in de software moet worden ingericht.

Praktijkhint: bij advies over groen-allocaties wordt het verschil tussen productrendement en fiscale stimulans nóg relevanter. Maak scenario’s met én zonder stimulans.

Vermogensaanwas vs vermogenswinst: politiek debat, budgettaire realiteit

Volledig overstappen op vermogenswinstbelasting? “Sowieso niet” (op korte termijn)
Een volledige vermogenswinstbelasting (alleen heffen bij realisatie) is niet inpasbaar in dit traject. Budgettair zou dat in de eerste jaren leiden tot fors lagere opbrengsten (de staatssecretaris noemt circa € 5 miljard minder in de eerste jaren t.o.v. het hybride stelsel), terwijl het kabinet inzet op budgettaire neutraliteit. Op zeer lange termijn (rond 2060) zou het structureel gelijk trekken. Daarnaast wordt in de brief expliciet gemaakt dat “belastinguitstel” de staat niet structureel rijker maakt: het verschuift vooral het moment van heffing.

Vastgoed in box 3: leegwaarderatio, forfaitaire vastgoedbijtelling en (on)houdbaarheid

Leegwaarderatio verdisconteren bij startwaarde: volgens kabinet wél redelijk
De vraag of de leegwaarderatio (waardedruk bij verhuurde/pachtwoningen) moet worden verwerkt in de beginwaarde bij inwerkingtreding, beantwoordt de staatssecretaris in de lijn: ja, dat is redelijk, omdat de WOZ-waarde uitgaat van “vrij opleverbaar” en verhuur/pacht doorgaans waardedrukkend werkt.

Forfaitaire vastgoedbijtelling (o.a. eigen gebruik tweede woning): “houdbaar”
In het wetsvoorstel zit één forfait: de vastgoedbijtelling. Over de juridische houdbaarheid stelt de staatssecretaris dat er een ruime marge is ingebouwd (benadering van lagere percentielen), waardoor een tegenbewijsregeling hier niet nodig wordt geacht.

Koppeling eigen woning-regeling: de eigen woning (hoofdverblijf) blijft box 1; maar een tweede woning (ook bij eigen gebruik) blijft box 3 en komt dus in dit krachtenveld terecht. Dat maakt dossieropbouw bij tweede woningen (gebruik, kosten, verhuurperiodes) belangrijker.

Huwelijk en scheiding: realisatiemomenten liggen op de loer
Een opvallend adviespunt voor de praktijk: als een box 3-onroerende zaak door huwelijk of scheiding wél of juist níet in een gemeenschap (gaat) vallen, kan dat in het nieuwe stelsel een verkrijgings-/vervreemdingsmoment opleveren. Voorstellen voor een doorschuiffaciliteit of carry-back verliesverrekening worden als structuurwijziging gezien en zijn daarom niet meer inpasbaar voor 2028.

Praktijkhint voor adviseurs: besteed in relatie- en estate planning extra aandacht aan:

• eigendomsverhoudingen van box 3-vastgoed;
• (beperkte) gemeenschap en eventuele afspraken om een zaak wél/niet te laten vallen;
• het fiscale effect van heretikettering van belangen rond de peildata.

Wat betekent dit voor jouw adviespraktijk?

1. Verwacht géén grote stelselwijzigingen meer vóór 2028. Politiek kan nog aan tarieven/bedragen sleutelen, maar het “mechaniek” ligt grotendeels vast.
2. Breng box 3-vastgoedposities nu al in kaart, zeker bij:

• verhuur/pacht (leegwaarderatio/waardedruk),
• tweede woningen (vastgoedbijtelling, eigen gebruik),
• (voorgenomen) huwelijksvoorwaarden/scheiding.
• 3. NSW- en groen-dossiers: manage verwachtingen. Uitzonderingen en stimulansen zijn politiek aantrekkelijk, maar uitvoeringsmatig lastig binnen de 2028-route.