Om witwassen en terrorisme tegen te gaan, moeten banken gegevens van hun klanten verzamelen via klantonderzoek. Dit is een arbeidsintensief proces voor zowel banken als burgers. Daarom wil het kabinet banken, onder strikte voorwaarden, toegang geven tot de Basisregistratie Personen (BRP), zodat zij zonder extra inspanning van burgers het verplichte onderzoek kunnen uitvoeren. Vanaf vandaag start een openbare internetconsultatie over dit conceptbesluit.

De Nederlandsche Bank (DNB) heeft een verkennend onderzoek uitgevoerd naar de manier waarop vijf Nederlandse banken de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) toepassen bij klanten met een laag risico op witwassen. Uit de verkenning blijkt dat banken zich bewust zijn van het belang van proportionaliteit, maar belemmeringen ervaren in de uitvoering. DNB ziet mogelijkheden voor meer maatwerk en samenwerking in de keten.

Een Wwft-cliëntonderzoek mag ver gaan, maar niet zó ver dat een klant zijn dak boven het hoofd verliest. In een recente uitspraak kreeg ASN Bank een stevige tik op de vingers nadat zij – vanwege vermeende onvoldoende medewerking – niet alleen de zakelijke relatie opzegde, maar ook de volledige hypotheek van € 214.000 in één klap opeiste, rekeningen blokkeerde en een BKR-code 2 liet registreren. De rechter oordeelde dat ASN de zwaarwegende belangen van de klant onvoldoende had meegewogen en dat een termijn van zeven dagen tot executieveiling simpelweg onaanvaardbaar is.

Met de publicatie in het Staatsblad 2025, 362 is het officieel: de Wet plan van aanpak witwassen treedt in werking per 1 januari 2026. Alleen de nieuwe acceptatieplicht voor contant geld onder € 3.000 (artikel IIA) wordt uitgesteld tot een later tijdstip. In dit artikel zetten we de hoofdlijnen van het besluit op een rij én zoomen we in op de gevolgen voor de adviespraktijk, met name waar het gaat om contante betalingen, Wwft-verplichtingen en eigen-woningdossiers.

De Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) blijft een lastig dossier voor financiële dienstverleners. Er gaat veel tijd in zitten om die wet goed uit te voeren, terwijl het nauwelijks iets lijkt op te leveren. Ook het Ministerie van Financiën is hiervan doordrongen. Minister Heinen gaf in mei 2025 aan 'de afgelopen jaren heeft de poortwachtersrol in Nederland niet goed gefunctioneerd' en 'de anti-witwasaanpak is daardoor in de praktijk doorgeslagen met negatieve gevolgen voor burgers en ondernemers'. Inmiddels is een wetsvoorstel 'Wet plan van aanpak witwassen’ aangenomen. De wet moet op 1 januari 2026 ingaan. Of dat direct de administratieve lasten van de Wwft verlaagt, is echter zeer de vraag.  

Banken gaan hun klanten minder snel vragen stellen bij het gebruik van cash. Dat is het belangrijkste resultaat van overleg tussen banken, toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB) en ondernemersorganisaties om ook voor cash te komen tot een meer risicogebaseerde anti-witwasaanpak.

De antiwitwaswet (Wwft) verplicht banken om klantonderzoek te doen en ongebruikelijke betalingstransacties te melden. Kan een bank het klantonderzoek niet afronden, dan moet de bank de klantrelatie beëindigen. De bank mag de persoonsgegevens van de klant verkregen vanwege dat klantonderzoek registreren in een intern waarschuwingsregister.

Minister Heinen stuurde de Tweede Kamer een brief over de nieuwe anti-witwasaanpak. Ook wordt ingegaan op op beleidsrapporten die door de sector zijn gepubliceerd en hun uitgangspunten voor de implementatie van het nieuwe Europese AML-pakket.

Aanbieders van cryptoactivadiensten (crypto asset service providers (CASPs)) zijn gehouden aan de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) en de Sanctiewet 1977 (Sanctiewet). Daarnaast moeten CASPs voldoen aan de Transfer of Funds Regulation (TFR). De Autoriteit Financiële Markten (AFM) heeft een aanvullende bijlage (annex) voor CASPs opgesteld in aanvulling op de Leidraad Wwft en Sanctiewet.

Onverwijld melden, wat wordt daarmee bedoeld? Een (verkorte) uitleg van FUI.