In uitspraak GC Kifid 2025-0619 stond een “klassieke” overkrediteringsklacht centraal, maar met een specifieke twist: de consument meende dat de bank in 2005 bij het bepalen van zijn leencapaciteit een te lage toetsrente had gebruikt (3,7% in plaats van 6%) en daardoor een te hoge hypotheek had verstrekt. De zaak draait daarmee om de vraag hoe je in 2005 (dus vóór de latere wettelijke verankering van kredietwaardigheidstoetsen) beoordeelt of een bank haar zorgplicht en haar (zelf)regulerings-/acceptatieregels correct toepaste.

In de tussenuitspraak is geoordeeld dat de geldverstrekker het overbruggingskrediet niet had mogen verstrekken en dat sprake is van overkreditering.

Verstrekkers van consumptief of hypothecair krediet maken gebruik van veel (IT-)processen rondom kredietverstrekking. Deze processen ondersteunen onder meer het inwinnen en beoordelen van informatie over de financiële positie van een consument.

Een consument stelt een geldverstrekker aansprakelijk vanwege overkreditering. Ze stelt dat de geldverstrekker haar had moeten ontraden de hypotheek aan te gaan, omdat zij de maandlasten daarvan niet uit haar (geringe) inkomen kon voldoen.

De bank is toerekenbaar tekort geschoten in de nakoming van een gesloten overeenkomst voor een (extra) hypothecaire geldlening. Niet is gebleken dat bij de aanvraag van onjuiste gegevens of een onjuiste voorstelling van zaken is uitgegaan.

Het leengedrag van koopstarters baart de Autoriteit Financiële Markten (AFM) zorgen. Hypotheekschulden zijn hoog, studieschulden worden regelmatig niet meegewogen en een deel van hen stapelt kredieten. Dat blijkt uit een analyse van de financiële gegevens van koopstarters.

De Europese bankautoriteit (EBA) heeft richtsnoeren opgesteld over het initiëren en monitoren van kredieten. Deze richtsnoeren specificeren de vereisten met betrekking tot de kredietwaardigheidsbeoordeling van de consument. Hieronder staat uitgelegd hoe de AFM deze richtsnoeren toepast in haar toezicht.

De bank heeft in 2010 een hypothecaire geldlening aan de consument verstrekt. De consument heeft zich op het standpunt gesteld dat hierbij sprake was van overkreditering. De bank heeft dat betwist.

De Autoriteit Financiële Markten (AFM) richt zich ook in 2021 op de bescherming van consumenten in kwetsbare situaties. De coronacrisis zet grote druk op de financiële weerbaarheid van huishoudens.

Minister heeft antwoord gegeven op Kamervragen over erfpacht in Amsterdam en ziet vooralsnog geen aanleiding om erfpachters een basale consumentenbescherming te bieden – zoals die ook geldt voor financiële producten. De minister heeft toegezegd in gesprek te gaan met kredietverstrekkers over de eis van een nieuwe hypotheekakte bij overstappen, ook als er geen aanvullende financiering nodig is.