De Nederlandse koopwoningmarkt stijgt nog steeds, maar het tempo neemt verder af. Volgens het WOX® Kwartaalbericht K2 2026 van Calcasa komt de gemiddelde woningwaarde uit op €545.000. Dat is 0,6% hoger dan een kwartaal eerder en 3,9% hoger dan een jaar eerder. De Calcasa WOX-index staat daarmee op 559 punten. Voor het derde kwartaal van 2026 verwacht Calcasa een jaar-op-jaar stijging van 3,5% en een kwartaal-op-kwartaal stijging van 1,6%. Calcasa noemt deze kerncijfers: WOX 559, prijsverandering jaar-op-jaar +3,9% en een gemiddelde woningprijs van €545.000.

De betaalbaarheid van wonen lijkt sinds 2019 te zijn verbeterd. Dat beeld vraagt om nuance. In de nieuwe themapublicatie van de ABN AMRO Woningmarktmonitor blijkt dat de gemiddelde woonlastenratio’s tussen 2019 en 2025 in vrijwel alle regio’s daalden, zowel voor woningeigenaren als voor huurders in de vrije sector. De inkomens stegen harder dan de hypotheek- en huurlasten. Maar achter dat gemiddelde gaat een groeiende kloof schuil: zittende woningeigenaren profiteren duidelijk meer dan koopstarters en jonge huurders.

Volgens het NVM-rapport “Starters op de woningmarkt” (maart 2026) zorgt de uitpondgolf (verkoop van particuliere huurwoningen aan eigenaar-bewoners) voor méér koopkansen voor een deel van de starters, maar tegelijkertijd voor minder betaalbare huur en grotere ongelijkheid tussen starters.

Voor alleenstaande starters is een eigen huis nauwelijks haalbaar. Een woning kost inmiddels gemiddeld € 496.000, ruim € 272.000 meer dan iemand met een modaal inkomen kan lenen. Sinds 2013 zijn de huizenprijzen hard gestegen; in Flevoland en Noord-Holland is de gemiddelde prijs van een woning zelfs meer dan verdubbeld.

Het Nationaal Fonds Betaalbare Koopwoningen (NFBK) start 1 juli 2025 met een budget van € 100 miljoen. Het kabinet stelt € 30 miljoen extra beschikbaar bovenop het eerdere budget van € 70 miljoen.

Mensen die betaald werk hebben, vooral met een vaste aanstelling, hebben het vaakst een koophuis vanaf het moment dat ze hun opleiding verlieten. Zeven jaar na schoolverlaten bezat 58 procent van de mensen met een vast contract een eigen woning, tegen 41 procent met een flexibel contract en 43 procent onder zelfstandigen. Mensen die samenwonen hebben zeven jaar na schoolverlaten drie maal zo vaak een eigen woning als alleenstaanden.

Met het Nationaal Fonds Betaalbare Koopwoningen krijgen starters met een middeninkomen op de woningmarkt vanaf eind 2024 betere mogelijkheden om een nieuwbouwwoning te kopen. Dit fonds krijgt een vermogen van € 70 miljoen.

Aangescherpte leennormen op hypotheken maken een huis kopen lastiger. Doordat starters minder kunnen lenen kunnen potentiële verhuurders makkelijker huizen kopen. Toch heeft het verhogen van de leennomen naar verwachting weinig zin om de positie van koopstarters verbeteren. Dat veroorzaakt namelijk weer hogere prijzen. Dat blijkt uit onderzoek van het Centraal Planbureau.

Er zijn 31 oplossingen ontwikkeld om starters aan een koopwoning te helpen waarvan er op dit moment 18 beschikbaar zijn. Opvallend is dat er veel ideeën zijn voor nieuwe constructies, maar de huidige mogelijkheden nog weinig worden benut. Dit blijkt uit onderzoek dat NHG en SVn samen hebben uitgevoerd op verzoek van minister Hugo de Jonge.

Minister H.M. de Jonge gaf antwoord op Kamervragen over het bericht ‘Je starterswoning is opeens 35 mille duurder’.