Securitisatiemarkt steeds breder; woninghypotheken verliezen terrein

In totaal steeg het aandeel van andere leningen dan hypotheken in de periode 2020-2025 van 12% tot 29%, waarbij hun uitstaande bedrag bijna verdubbelde tot € 8,5 miljard. Het gaat dan bijvoorbeeld om autoleningen en consumentenkredieten.

Statistieken DNB
Bij De Nederlandsche Bank stellen we onafhankelijk statistieken op over de Nederlandse financiële sector en economie. Dit artikel is gebaseerd op die cijfers. Meer informatie over onze statistieken en alle dashboards vind je op de Statistiek homepage.

Daling van woninghypotheken in markt voor securitisaties...
Van oudsher bestaat de Nederlandse securitisatiemarkt grotendeels uit verpakte woninghypotheken die op financiële markten worden verhandeld. Sinds het hoogtepunt in 2007 is de omvang van deze securitisaties sterk afgenomen, onder meer door strengere regelgeving en gunstigere andere financieringsvormen. Daarbij spelen met name ook de gedekte obligaties (‘covered bonds’) met woninghypotheken als onderpand een rol, die Nederlandse banken sindsdien zijn gaan uitgegeven.

De daling van gesecuritiseerde woninghypotheken is nog sterker als uitsluitend wordt gekeken naar woninghypotheken voor eigen bewoning. De securitisatie van verhuurhypotheken (hypothecaire leningen voor woningen die niet door de eigenaar zelf worden bewoond, maar worden verhuurd, ook wel ‘buy to let’ genoemd) nam in de periode 2020-2025 namelijk toe. In de afgelopen twee jaar trad hierbij echter een daling op. Dit kan worden verklaard door onder meer de toegenomen huurregulering en hogere belastingen, waardoor verhuurhypotheken minder aantrekkelijk zijn geworden.

... maar groei van andere leningen door niet-bancaire partijen
Tegelijkertijd nam de afgelopen jaren het gebruik van securitisaties toe voor andere typen leningen, zoals autoleningen, consumentenkredieten en bedrijfsgerelateerde vorderingen, waaronder leases van bedrijfsmaterieel door mkb-bedrijven.

Deze groei komt vooral door niet-bancaire partijen. Dit zijn ondernemingen die financiële diensten verlenen maar formeel geen bank zijn, zoals consumptiefkredietmaatschappijen en leasebedrijven. Door het gebundeld doorverkopen van de leningen die zij eerder hebben verstrekt, verbreden deze partijen hun financieringsbasis en krijgen zij toegang tot kapitaalmarktfinanciering. Daardoor kunnen ze ook weer nieuwe kredieten verlenen.

Ook in Europees perspectief is een vergelijkbare verschuiving naar meer en andere typen leningen zichtbaar, al is het daar minder uitgesproken. Dit hangt samen met het feit dat het aandeel woninghypotheken in Europese securitisaties al lager lag dan in Nederland. De Nederlandse markt is daarom met de daling van woninghypotheken naar 71% wat meer in de richting opgeschoven van de Europese securitisatiemarkt als geheel (circa 50%). 

Uitstaande bedrag securitisaties nog lager dan in 2020, maar groei in recente jaren
Overigens is de uitstaande omvang van Nederlandse securitisaties die aan beleggers zijn verkocht in de periode 2020–2025 wel gedaald, van € 38,0 miljard naar € 29,6 miljard. Maar vanaf 2024 is er sprake van een omslag, die zich ook in 2025 in beperktere mate voortzette. Deze recente groei is dus vooral het gevolg van de toename van securitisaties van andere leningen dan woninghypotheken. Daardoor lag het totale uitstaande bedrag aan securitisaties eind 2025 € 3,5 miljard hoger (+14%) dan eind 2023.

Meer informatie

• Tabel 9.5 Securitisaties van voornamelijk Nederlandse activa naar plaatsing en type activa
• Nieuwbericht: Na jarenlange krimp aanzienlijke groei van securitisaties | De Nederlandsche Bank