NVVK/Nibud: leefgeld in schuldregelingen – minimum € 91 per week (en wat dit betekent voor vtlb, woonlasten en adviespraktijk)

Leefgeld is onderdeel van het vtlb
Het leefgeld is een component van het vrij te laten bedrag (vtlb). Het vtlb is het bedrag dat iemand in een schuldregeling nodig heeft om vaste lasten én kosten van levensonderhoud te betalen. Alles boven het vtlb is (bij een schuldregeling) bestemd voor de schuldeisers. De richtlijn is dus vooral bedoeld als professioneel referentiekader bij het vaststellen van wat iemand minimaal nodig heeft om “gewoon” te kunnen leven.

Wat is er nieuw aan deze richtlijn?
De kern is niet alleen het bedrag, maar vooral de objectivering:

• De richtlijn beschrijft welke uitgaven onder leefgeld vallen en welke niet. Daarmee wordt het gesprek met cliënt én schuldeisers minder “onderbuik” en beter uitlegbaar.
• Er blijft ruimte voor maatwerk in individuele situaties (denk aan aantoonbaar hogere noodzakelijke kosten door bijvoorbeeld gezondheid).
• De richtlijn gaat uit van stabiele inkomenssituaties. Bij loonbeslag kan het voorkomen dat het feitelijke besteedbare bedrag zakt onder wat je op basis van de richtlijn wenselijk vindt.
• Actualisatie elk half jaar: NVVK en Nibud updaten de bedragen halfjaarlijks conform de Nibud-minimumvoorbeeldbegrotingen.
• Belangrijke nuance: het is een advies; hulpvragers kunnen er geen rechten aan ontlenen.

Waarom dit ook voor adviseurs met “woon”-dossiers relevant is
In de adviespraktijk zien we regelmatig dat problematische schulden en wonen door elkaar lopen. Een paar aandachtspunten:

1. Woonlasten drukken zwaar op het vtlb
   Bij cliënten met een koopwoning spelen naast leefgeld vaak (achterstallige) woonlasten: hypotheektermijnen, VvE-bijdragen, verzekeringen, energie. In vtlb-discussies is het essentieel dat het leefgeld niet “weggepoetst” wordt om woonlasten toch maar passend te krijgen. Een te laag leefgeld vergroot de kans op terugval, nieuwe schulden en uiteindelijk alsnog gedwongen verkoop.

2. Stabiliteit van inkomen is cruciaal
   De richtlijn vertrekt vanuit stabiele inkomens. Bij wisselende inkomsten (flex, ZZP, wisselende toeslagen) is het risico groter dat het leefgeld in de praktijk onder druk komt te staan. Dit raakt ook betaalbaarheid van woonlasten en de vraag of “houden van de woning” realistisch is binnen een regeling.

3. Loonbeslag en beslagvrije voet: let op de keten
   De NVVK wijst er expliciet op dat loonbeslag ertoe kan leiden dat de richtlijn niet wordt gehaald. Voor adviseurs is dit een signaal om bij cliënten met beslag of dreigend beslag extra scherp te zijn op: (a) juiste vaststelling beslagvrije voet, (b) tijdige aanlevering gegevens, (c) het effect op betalingsregelingen en woonlasten.

Praktische tips voor de adviespraktijk

• Gebruik € 91 p/w (alleenstaande) als ondergrens in gesprekken over budgetbeheer/schuldregeling. Het helpt om “€ 50 per week” definitief als onwenselijk te markeren en professioneel te onderbouwen.
• Breng woonlasten transparant in kaart: als woonlasten alleen “passend” worden door het leefgeld te verlagen, is dat een rode vlag (duurzaamheidsrisico).
• Check update-momenten: de bedragen wijzigen halfjaarlijks. Plan in dossiers met schuldregelingen een “vtlb/leefgeld-check” rond die momenten.
• Leg vast waar maatwerk op gebaseerd is (bijv. medische kosten, noodzakelijke reiskosten). Objectivering helpt, maar maatwerk blijft mensenwerk.

Bron: NVVK