Tweede Kamer duwt box 3 richting vermogenswinstbelasting (VWB): wat is er besloten en wat betekent dit voor de praktijk?

Wat ligt er nu op tafel: “Wet werkelijk rendement” is hybride
Het wetsvoorstel dat nu door het parlementaire proces loopt, belast box 3 als hoofdregel op basis van werkelijke rendementen en is in de kern opgezet als een vermogensaanwasbelasting (VAB): niet alleen rente/dividend/huur, maar óók (positieve/negatieve) waardeveranderingen worden jaarlijks meegenomen. Tegelijk kent het voorstel al uitzonderingen waarbij juist een vermogenswinstbenadering geldt (dus afrekenen bij realisatie), onder meer voor onroerende zaken en aandelen/winstbewijzen in startende ondernemingen. Dat verklaart waarom het debat nu zo sterk draait om: “blijft het hybride, of wordt VWB straks de norm voor alles?”

Wat hebben de moties precies gevraagd?
De Kamer wil dat het hybride stelsel doorontwikkelt naar VWB en vraagt om uiterlijk bij het Belastingplan 2029 een box 3-stelsel op basis van VWB te presenteren.
Op de site van de Tweede Kamer zie je dit terug in de motie die expliciet verwijst naar “uiterlijk bij het Belastingplan 2029” (motie 36748-35). Daarnaast zijn er meerdere (aangenomen) moties die vooral “randvoorwaarden” en uitvoerings-/effectvragen raken, zoals:

• inzicht in budgettaire effecten van VWB (o.a. 36748-13)
• actualiseren/periodiek bijwerken van het vastgoedbijtellingspercentage
• aandacht voor betalingsregelingen bij grote vermogenswinstheffingen bij ingrijpende persoonlijke gebeurtenissen
• verkenningen rond eigen gebruik van onroerende zaken en openingsbalanswaarde vastgoed in box 3

Waarom is dit politiek belangrijk (en tegelijk “niet morgen geregeld”)?
VWB klinkt aantrekkelijk omdat de belastingheffing aansluit op een cashmoment: bij verkoop is er vaak liquiditeit om belasting te betalen. Maar een stelsel dat volledig op realisatie leunt, heeft twee klassieke spanningen:

1. Lock-in: belastingplichtigen kunnen verkoop uitstellen om heffing uit te stellen.
2. Kasritme/budgettaire timing: de opbrengst verschuift naar later; dat kan in de eerste jaren flink schelen, ook als het op heel lange termijn “kan uitmiddelen”. (Dit is precies waarom budgettaire doorrekeningen en “dekking” zo’n groot thema zijn in de moties.)

Daar komt bij: het kabinet mikt nog steeds op invoering van het nieuwe stelsel per 1 januari 2028. De Kamer zet met de VWB-moties dus vooral een route richting 2029 uit: eerst implementeren wat uitvoerbaar is, daarna (mogelijk) opschalen richting een meer zuivere winstbelasting.

Praktijkimpact voor adviseurs (met link naar “wonen”)
Ook al is dit “box 3”, de praktijk raakt veel dossiers die adviseurs dagelijks zien:

• Tweede woning / recreatiewoning / beleggingspand: waardering, eigen gebruik, verhuurperiodes en kosten/dossiervorming worden nog belangrijker als de heffing (deels) verschuift richting realisatie of specifieke forfaits. De aangenomen moties laten zien dat juist op vastgoed nog veel politieke en uitvoeringsvragen leven.
• Liquiditeitsplanning: bij (meer) aanwasheffing krijg je “belasting over papieren winst”; bij (meer) winstheffing verschuift de druk naar het transactiemoment (en ontstaat lock-in). In beide scenario’s is het gesprek met klanten: wat is je cashflowplan bij stijgende waarden en bij verkoop?
• Estate planning (schenken/vererven): meerdere moties raken expliciet vererving/schenking (o.a. NSW-landgoederen, landbouwgronden). Dit zijn signalen dat “realisatiemomenten” en doorschuifvragen in box 3 de komende jaren terug blijven komen.