Verbond actualiseert handreiking beveiliging zonnestroominstallaties

Handreiking HBg Z versie 2026: wat is er nieuw en waarom is dit relevant?
De kern van de handreiking blijft hetzelfde: snelle detectie, betrouwbare doormelding en adequate reactie om diefstal (met name van kabels) en vandalisme te beperken. Maar in de versie 2026 worden een paar onderwerpen explicieter en praktischer uitgewerkt.

Nu óók toepasbaar op zonnestroominstallaties op water

Nieuw is dat de handreiking expliciet aangeeft dat deze “ook van toepassing kan zijn” op zonnestroominstallaties op water (bijvoorbeeld drijvende zonneparken). De redenering is helder: het beveiligingsprincipe blijft gelijk (detectie–doormelding–reactie), maar de locatiecontext verandert. Denk aan bereikbaarheid, recreatief gebruik van water en afwijkende aanvalsroutes.

Praktische implicatie: exploitanten van zonneparken op water moeten eerder rekening houden met maatwerk en overleg met betrokken partijen (zoals grondeigenaar/gemeente), juist omdat water ook een “toegangsweg” kan zijn.

Drones als aanvullende maatregel voor alarmverificatie en opvolging

De handreiking beschrijft drones als waardevolle aanvulling wanneer reactietijden van bewakingsdiensten (te) lang zijn, zeker bij grote of lastig bereikbare locaties. Drones kunnen na een alarmmelding het terrein verkennen en real-time beelden naar de meldkamer sturen, zodat sneller kan worden vastgesteld of er echt sprake is van een incident (alarmverificatie).

Belangrijk is de positionering: drones zijn aanvullend en vervangen geen primaire detectiemiddelen. De handreiking benoemt bovendien dat drone-inzet geïntegreerd moet zijn in het PAC/VTC-ecosysteem en moet voldoen aan geldende EU-drone regels.

Waarom dit telt voor verzekeraars en polisvoorwaarden

• Betere verificatie kan leiden tot minder nodeloze uitrukken en effectievere opvolging.
• In specifieke situaties kan drone-inzet mogelijk als compensatiemaatregel worden geaccepteerd (maar: nadrukkelijk “overleg met de verzekeraar”).

Extra aandacht voor reactietijd (en het ‘keten-denken’)

De handreiking benadrukt dat beveiliging faalt als één schakel zwak is. Daarom is “reactietijd” een terugkerend thema: hoe sneller verificatie en opvolging, hoe beter. Dit komt o.a. terug in:

• een 24/7 monitoring + gegarandeerde respons (bij significante afwijkingen) en het idee dat drones als extra verificatielaag kunnen dienen;
• concrete opvolgingsstappen bij geverifieerde meldingen, inclusief gewenste aanrijtijden en protocollen.

Wat staat er (nog meer) in: O-B-E-R als kapstok
De handreiking sluit aan bij de bekende indeling Organisatorisch, Bouwkundig, Elektronisch en Reactie (O-B-E-R) en verwijst naar VRKI 2.0 als methodiek om maatregelen te structureren. Een paar punten die in de praktijk vaak ‘beslis-critical’ zijn:

Organisatorisch: contracten, verantwoordelijkheden en dekkingsgevolgen

• Verplichting tot O&M-contract en duidelijke afspraken over monitoring/respons/opvolging.
• De handreiking benoemt expliciet dat het niet (volledig) naleven van maatregelen gevolgen kan hebben: verhoging eigen risico of in vervolg zelfs vervallen van dekking bij diefstal/vandalisme.
• Aanwijzen van één verantwoordelijke voor actualiteit en betaling van contracten, om te voorkomen dat diensten in de keten “uit” staan.

Bouwkundig: perimeter, kabels en (bij water) toegankelijkheid

• Duidelijke perimeter-eisen (hekwerk/alternatieven) en aandacht voor het voorkomen van snelle demontage.
• Specifieke aandacht voor kabelmaatregelen (niet in één lengte kunnen verwijderen; kabelbundels in metalen kabelgoot, etc.).
• Bij water: extra reden om locatie-afhankelijk te ontwerpen en rekening te houden met recreatieve toegankelijkheid.

Elektronisch: dubbele detectie, doormelding en bedrijfszekerheid

• Perimeter rondom met minimaal twee detectiemethoden en aandacht voor het beperken van nodeloze meldingen (dieren/weer/vegetatie).
• Sabotage/storing/indringer: automatische melding bij PAC/VTC en mogelijkheden voor (doorzetten van) live beeld.
• UPS en “dual path” transmissie als basis voor continuïteit en sabotagebestendigheid.

Reactie: protocollen, verificatie en maatwerk (incl. drones)

• Heldere opvolgingslogica bij uitval van één of beide alarmtransmissiepaden en het belang van een “virtuele ronde” (camera’s of security drone).
• Optioneel maatwerk: autonome security drones, mits geïntegreerd, compliant en aanvullend op primaire detectie.

Blik vooruit: relatie met (toekomstige) wetgeving “kritieke entiteiten”

Interessant is dat de handreiking expliciet verwijst naar de komst van wetgeving rond weerbaarheid van kritieke entiteiten (CER/Wwke) en de verwachting dat dit in 2026 doorwerkt naar eisen voor fysieke beveiliging van kritieke infrastructuur, waaronder energie. Waarom dit in dossiers terugkomt: beveiligingskeuzes worden daarmee niet alleen een verzekerings- of operationele afweging, maar ook steeds vaker een governance- en compliance-onderwerp.

Checklist voor adviseur / exploitant: “wat wil de verzekeraar straks zien?”

1. Scopebepaling: valt het project binnen de definitie (o.a. omvang/waarde) en is er sprake van waterlocatie?
2. O&M + opvolging: 24/7 monitoring, heldere opvolgprotocollen, ketenpartners vastgelegd (PAC/VTC/beveiligingsorganisatie).
3. Perimeter & kabelweerbaarheid: fysieke barrières + maatregelen tegen snelle kabeldiefstal.
4. Elektronische schil: twee detectiemethoden, sabotage-/storingsdoormelding, UPS en redundante transmissie.
5. Reactietijd realistisch maken: is de locatie moeilijk bereikbaar? Overweeg (in overleg) drones als verificatielaag.
6. Dekkingsimpact expliciet bespreken: wat gebeurt er bij afwijkingen van de handreiking of achterstallig onderhoud?

Bron: Verbond van Verzekeraars