Tot augustus 2004 was er in ons land de Wet Arbeidsongeschiktheidsverzekering Zelfstandigen (WAZ) als basisvoorziening voor zelfstandigen tegen het arbeidsongeschiktheidsrisico. Vanaf die tijd is er gespeculeerd over een terugkeer van een dergelijke voorziening. De onderhandelende partijen rondom de Wet Toekomst Pensioen (WTP) hebben hierover in 2019 afspraken gemaakt, al waren zelfstandigen zelf daar niet bij betrokken. Eind maart 2026 is uiteindelijk een wetsvoorstel voor de Wet Basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen (BAZ) naar de Tweede Kamer gestuurd. Er is nog geen zekerheid of de wet in deze vorm wordt aangenomen, maar de mogelijke impact is zodanig, dat het voor de adviseur Inkomen relevant is hier nu al kennis van te nemen.

Het kabinet komt met een basisverzekering die zelfstandigen bij arbeidsongeschiktheid een minimuminkomen garandeert. Zo krijgen zelfstandigen die zich door hun leeftijd of gezondheid niet kunnen verzekeren, ook een betaalbaar sociaal vangnet wanneer zij arbeidsongeschikt worden. De basisverzekering gaat volgens de huidige berekeningen maximaal € 171 bruto per maand kosten. Zelfstandigen die zich privaat verzekeren of een bv hebben, vallen niet onder de basisverzekering.

Het kabinet stuurde het wetsvoorstel voor een verplichte basisverzekering die zelfstandigen beschermt tegen de risico’s van arbeidsongeschiktheid naar de Raad van State. Het wetsvoorstel is na kritiek van onder andere uitvoeringsorganisaties aangepast.

Het kabinet gaat aan de slag met het verbeteren en vereenvoudigen van het arbeidsongeschiktheidsstelsel. Op de korte termijn wil het kabinet maatregelen nemen om het stelsel te verbeteren en te vereenvoudigen.

Minister Koolmees gaf antwoord op Kamervragen over de Tweede Kamerbrief van 26 maart 2021 'Hoofdlijnen verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen'.

Als een koopsom voor Arbeidsongeschiktheid en Werkeloosheid wordt meegefinancierd in de hypothecaire lening voor een eerste aankoop van een eigen woning. Is het bedrag ter hoogte van deze koopsom wat rente betreftt dan nog aftrekbaar in de hypothecaire lening? Of valt dit gedeelte geheel of deels in box3?