Tot augustus 2004 was er in ons land de Wet Arbeidsongeschiktheidsverzekering Zelfstandigen (WAZ) als basisvoorziening voor zelfstandigen tegen het arbeidsongeschiktheidsrisico. Vanaf die tijd is er gespeculeerd over een terugkeer van een dergelijke voorziening. De onderhandelende partijen rondom de Wet Toekomst Pensioen (WTP) hebben hierover in 2019 afspraken gemaakt, al waren zelfstandigen zelf daar niet bij betrokken. Eind maart 2026 is uiteindelijk een wetsvoorstel voor de Wet Basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen (BAZ) naar de Tweede Kamer gestuurd. Er is nog geen zekerheid of de wet in deze vorm wordt aangenomen, maar de mogelijke impact is zodanig, dat het voor de adviseur Inkomen relevant is hier nu al kennis van te nemen.

Het kabinet stuurde het wetsvoorstel voor een verplichte basisverzekering die zelfstandigen beschermt tegen de risico’s van arbeidsongeschiktheid naar de Raad van State. Het wetsvoorstel is na kritiek van onder andere uitvoeringsorganisaties aangepast.

Het voorstel om de uitkering voor blijvende arbeidsongeschiktheid (IVA) te schrappen zorgt voor onzekerheid bij een kwetsbare groep die weinig tot geen perspectief op werk heeft, en verstoort de focus op re-integratie van mensen met perspectief. Dat stelt het Verbond van Verzekeraars in een visiedocument over de toekomst van de WIA-wetgeving.

Het kabinet gaat aan de slag met het verbeteren en vereenvoudigen van het arbeidsongeschiktheidsstelsel. Op de korte termijn wil het kabinet maatregelen nemen om het stelsel te verbeteren en te vereenvoudigen.

Minister Eddy van Hijum gaat het wetsvoorstel voor een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp’ers aanpassen.

Zelfstandigen krijgen straks recht op een arbeidsongeschiktheidsuitkering als ze door langdurige ziekte niet meer het minimumloon kunnen verdienen (WML). Door een nieuwe verplichte verzekering lopen zij minder financiële risico’s door ziekte.

Minister Van Gennip gaat in op de laatste stand van zaken rond de uitwerking van het wetsvoorstel voor een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering. Werkenden die ziek worden, hebben grote risico’s op een significante teruggang in inkomen. Het kabinet wil daarom dat er voor zelfstandigen, net als voor werknemers, een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering komt.

Minister C.E.G. van Gennip gaf antwoord op Kamervragen "de verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor ZZP’ers".

Begin 2023 had 65 procent van de zelfstandig ondernemers zonder personeel een financiële voorziening tegen het risico van arbeidsongeschiktheid. In 2021 was dat nog 63 procent en in 2019 was dat 59 procent. Steeds meer zelfstandig ondernemers dekten zich tegen dit financiële risico in door te sparen en/of te beleggen. Dit blijkt uit cijfers van de tweejaarlijkse Zelfstandigen Enquête Arbeid (ZEA) van TNO en het CBS.

Minister Van Gennip gaf antwoord op vragen over uitsluitingsgronden van de vrijwillige arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen.