Kifid: tussenpersoon mist vier signalen over verlengen pensioenverzekering – schade € 91.133

Vier keer gevraagd om contact met de klant
De consument had in 2015 via een rechtsvoorganger van de tussenpersoon een pensioenverzekering afgesloten bij een verzekeraar in Luxemburg. Het pensioenkapitaal werd binnen de verzekering belegd in een geïndividualiseerd beleggingsfonds. De verzekering had als einddatum 27 februari 2025, de datum waarop de consument 65 jaar werd. De verzekeraar vroeg de tussenpersoon op 23 december 2024, 15 januari 2025, 30 januari 2025 én 18 februari 2025 om bij de consument na te gaan of hij het contract wilde verlengen. Dat gebeurde niet.

Daardoor eindigde de verzekering op 27 februari 2025 en werd de beleggingsportefeuille geliquideerd. Achteraf is nog geprobeerd de verzekering te herstellen, maar de verzekeraar wilde daar niet aan meewerken. De consument liet zijn pensioen vervolgens met ingang van februari 2026 ingaan. Een belangrijke nuance is dat Kifid in deze procedure niet meer hoefde vast te stellen óf de tussenpersoon was tekortgeschoten. Partijen waren het daar al over eens. Het geschil draaide vooral om de vraag hoeveel schade door die tekortkoming was veroorzaakt.

Consument: € 785.703 schade
Volgens de consument had hij zijn pensioen willen uitstellen tot zijn 70e jaar. Als de verzekering was voortgezet, was het pensioenkapitaal nog jarenlang belegd gebleven. Bovendien zou een latere pensioeningang volgens hem tot een hogere periodieke pensioenuitkering hebben geleid. Voor zijn schadeberekening ging hij onder meer uit van een rendement van 10% per jaar, inclusief dividend. Samen met gestelde fiscale schade kwam de vordering uit op € 785.703. Kifid gaat daar niet in mee.

Volgens de Geschillencommissie is de schade die gebaseerd is op de veronderstelde waarde van het kapitaal op 70-jarige leeftijd te speculatief. Voor schadevergoeding is op grond van artikel 6:98 BW voldoende verband nodig tussen de tekortkoming en de schade. Voor het begroten van de schade verwijst de commissie naar artikel 6:97 BW. Een verondersteld rendement van 10% gedurende meerdere toekomstige jaren voldoet daar in deze zaak niet aan.

Werkelijk gemist rendement als uitgangspunt
Kifid kiest daarom voor een veel kortere en concretere schadeperiode: vanaf het moment waarop de portefeuille in februari 2025 werd geliquideerd tot het moment waarop de consument zijn pensioen in februari 2026 daadwerkelijk liet ingaan. Daarbij wordt niet gerekend met een fictief percentage, maar met de werkelijke ontwikkeling van de beleggingen die in de portefeuille zaten. Uit de berekening in de bijlage bij de uitspraak blijkt dat de portefeuille bij voortzetting op 30 januari 2026 een waarde van € 463.179 zou hebben gehad. Bij liquidatie in februari 2025 bedroeg de waarde € 383.401,36. Het gemiste koersrendement bedraagt daarmee:

€ 463.179 - € 383.401,36 = € 79.777,64.

Daar komen € 11.356,01 aan niet ontvangen dividenden bij. De totale schade wordt zo vastgesteld op:

€ 79.777,64 + € 11.356,01 = € 91.133,65.

Op pagina 4 van de uitspraak is de onderliggende portefeuilleberekening opgenomen. Daarin staan onder meer posities in Apple, ASML, BESI, Acomo, Kempen-fondsen en Add Value. Juist doordat de oorspronkelijke portefeuille bekend was, kon Kifid het werkelijk gemiste rendement over de relevante periode reconstrueren.

Waarom stopt de schade in februari 2026?
De consument stelde dat de schade ook daarna doorliep, omdat hij eigenlijk tot zijn 70e had willen wachten. Kifid legt de grens echter bij februari 2026. De consument heeft toen zelf besloten zijn pensioen te laten ingaan. Die keuze komt volgens de commissie vanaf dat moment voor zijn rekening. Bovendien wordt vanaf de pensioeningang over het kapitaal een rekenrente vergoed die in de levenslange pensioenuitkering wordt verwerkt. Ook de gevorderde fiscale schade wordt afgewezen. Niet was komen vast te staan dat met de schadevergoeding geen aanvullend pensioenproduct zou kunnen worden aangekocht. De tussenpersoon moet daarom € 91.133,65 vergoeden, vermeerderd met wettelijke rente vanaf 1 februari 2026.

De uitspraak is een niet-bindend advies. Partijen kunnen elkaar er dus niet aan houden en de zaak kan nog aan de rechter worden voorgelegd. Beroep bij de Commissie van Beroep Kifid staat volgens de uitspraak niet open.

Expiratie is meer dan een administratieve datum
Voor financieel adviseurs is vooral het proces rondom de einddatum relevant. In deze zaak kreeg de tussenpersoon in minder dan twee maanden vier concrete signalen van de verzekeraar. Wanneer een verzekeraar expliciet vraagt of een klant een contract wil verlengen, kan zo'n bericht niet zonder opvolging in het dossier blijven liggen.

Daarbij verdient ook de vastlegging aandacht. Leg vast wanneer de klant is benaderd, welke mogelijkheden zijn besproken, welke keuze de klant maakt en welke uiterste termijnen gelden. Bij pensioenverzekeringen kan een gemiste einddatum immers niet alleen gevolgen hebben voor de pensioeningang, maar ook voor de beleggingshorizon en daarmee voor het beschikbare pensioenkapitaal.

Interessant is bovendien de manier waarop Kifid naar de schade kijkt. Een beroepsfout betekent niet automatisch dat iedere denkbare toekomstige vermogensontwikkeling voor rekening van de adviseur komt. Naarmate de schadeberekening verder in de toekomst ligt en sterker afhankelijk is van veronderstelde rendementen, wordt het causale verband moeilijker vast te stellen. In deze uitspraak vond Kifid aansluiting bij de concrete portefeuille en het daadwerkelijk gemiste rendement gedurende de periode waarin de fout nog rechtstreeks doorwerkte.

Bron: Kifid

Trefwoorden: Kifid, pensioenverzekering, zorgplicht, expiratie, schadevergoeding.