Pensioenbrief najaar 2026: VSO-vergoeding geen pensioen, vertraging bij ‘witte vlek’ pensioen

Pensioenuitkering en VSO-vergoeding zijn geen gelijke gevallen
Een belangrijk onderdeel van de Kamerbrief is de reactie op een burgerbrief over het verschil tussen pensioenuitkeringen en ontslagvergoedingen uit een vaststellingsovereenkomst (VSO). De vraag was of het redelijk is dat pensioenuitkeringen in de sociale zekerheid, bijvoorbeeld bij de WW, kunnen worden verrekend, terwijl een ontslagvergoeding uit een VSO in beginsel buiten beschouwing blijft.

De minister volgt de redenering niet dat sprake is van ongelijke behandeling van gelijke gevallen. Pensioenuitkeringen en ontslagvergoedingen verschillen volgens hem naar aard, doel en juridische behandeling. Een pensioenuitkering heeft binnen de WW het karakter van periodiek inkomen ter voorziening in levensonderhoud. Daarom wordt deze binnen de toepasselijke regels verrekend met de WW-uitkering. Een VSO-vergoeding wordt daarentegen gezien als een eenmalige compensatie voor ontslag en blijft daarom in beginsel buiten de inkomensverrekening.

Fiscaal kan zowel een pensioenuitkering als een beëindigingsvergoeding worden aangemerkt als loon uit vroegere dienstbetrekking. Dat betekent echter niet dat beide inkomensbestanddelen ook binnen de socialezekerheidswetgeving gelijk moeten worden behandeld. De minister benadrukt dat de sociale zekerheidswetgeving eigen doelstellingen en regels kent. Pas na uitbetaling kan het netto restant van een ontslagvergoeding op een fiscale peildatum relevant worden voor regelingen waarin vermogen meetelt.

Voor de adviespraktijk is dit onderscheid relevant. Een cliënt die naast een WW-uitkering pensioen ontvangt, kan te maken krijgen met verrekening. Een cliënt die een ontslagvergoeding ontvangt uit een VSO, wordt voor die vergoeding in beginsel anders behandeld. De fiscale kwalificatie als loon uit vroegere dienstbetrekking is dus niet doorslaggevend voor de socialezekerheidsrechtelijke behandeling.

Internationale waardeoverdracht: bestaande regels voldoende
De minister reageert ook op oproepen om de informatierechten van gepensioneerden bij internationale collectieve waardeoverdracht te versterken. De Europese IORP II-richtlijn schrijft voor dat een meerderheid van deelnemers en pensioengerechtigden, of hun vertegenwoordigers, moet instemmen met een grensoverschrijdende collectieve waardeoverdracht. Ook moeten betrokkenen tijdig informatie krijgen over de voorwaarden van de overdracht.

Volgens de minister bevat het bestaande Europese en nationale kader al diverse voorschriften voor betrokkenheid en informatievoorziening. Bij een overdracht vanuit een Belgisch OFP naar een Nederlandse pensioenuitvoerder is Belgische wetgeving en Belgisch toezicht van toepassing. Na de overdracht naar een Nederlandse uitvoerder geldt weer het Nederlandse pensioenrecht. De AFM houdt toezicht op de informatieverstrekking door Nederlandse pensioenuitvoerders. Aanvullende wetgeving vindt de minister daarom niet nodig.

Buitenlandse pensioeninstellingen en het stichtingsvereiste
Naar aanleiding van berichtgeving in de Financial Times gaat de minister in op de toegang van buitenlandse pensioeninstellingen tot de Nederlandse markt. Er wordt wetgeving voorbereid om een belemmering in het zogenoemde stichtingsvereiste weg te nemen. Dat vereiste moet niet gelden voor pensioeninstellingen uit een andere EU-lidstaat die als verplichtgesteld bedrijfstakpensioenfonds actief zijn op de Nederlandse markt. Wel moeten deze instellingen een rechtspersoon zonder winstoogmerk zijn en mogen zij geen uitkeringen aan oprichters doen.

De minister benadrukt dat sociale partners ook na een wetswijziging bepalen welke pensioenregeling wordt afgesproken en waar deze wordt ondergebracht. Daarbij moeten zij de belangen van deelnemers en gepensioneerden meewegen. Voor adviseurs is vooral van belang dat internationale uitvoering van pensioenregelingen opnieuw aandacht krijgt, maar niet betekent dat de belangenafweging door sociale partners vervalt.

Evaluatie werknemers zonder pensioen vertraagd
De tussenevaluatie van de wettelijke reductiedoelstelling voor werknemers zonder actieve pensioenopbouw wordt uitgesteld. Het CBS-onderzoek Werknemers zonder pensioen 2024 was gepland voor september 2026, maar wordt nu verwacht in het eerste kwartaal van 2027. De reden is dat de benodigde aanlevering van gegevens over actieve deelnemers door pensioenfondsen niet volledig was.

Zodra de CBS-cijfers beschikbaar zijn, zal de minister de tussenevaluatie naar de Kamer sturen. Op basis daarvan wordt beoordeeld of aanvullende stappen nodig zijn om de doelstelling te halen.

Bron: Rijksoverheid