Box 3-herstel loopt door tot 2030: Belastingdienst verwerkt 804.411 OWR-formulieren

Toegang tot de tegenbewijsregeling
De Wet tegenbewijsregeling box 3 biedt herstel aan belastingplichtigen die aannemelijk maken dat hun werkelijk rendement lager is dan het forfaitair rendement. De regeling geldt voor de jaren 2017 tot en met 2024, maar niet voor iedereen in dezelfde mate.

Voor 2017 en 2018 gaat het onder meer om belastingplichtigen van wie het bezwaar meeliep in de massaalbezwaarprocedure of die de definitieve aanslag na het Kerstarrest ontvingen, mits tijdig een verzoek om ambtshalve vermindering is ingediend. Voor 2019 en 2020 geldt een vergelijkbare afbakening rond aanslagen die op 24 december 2021 nog niet onherroepelijk vaststonden of daarna zijn ontvangen. Voor 2021 tot en met 2024 kunnen alle belastingplichtigen in box 3 gebruikmaken van de regeling.

Belangrijk is de recente uitspraak in de massaalbezwaarplusprocedure. De Hoge Raad heeft op 25 juni 2026 geoordeeld dat niet-bezwaarmakers over 2017 tot en met 2020, van wie de aanslagen vóór het Kerstarrest al onherroepelijk vaststonden, geen toegang hebben tot het rechtsherstel en daarmee ook niet tot de Wet tegenbewijsregeling box 3 voor die jaren.

Veel brieven, veel formulieren
De Belastingdienst ondersteunt belastingplichtigen via de BelastingTelefoon, balieafspraken, digitale ondersteuning, de website, het Forum Fiscaal Dienstverleners en gerichte communicatie. Tot mei 2026 zijn bijna 7,2 miljoen brieven verstuurd over de tegenbewijsregeling box 3. Daarvan bevatten 4,26 miljoen brieven ook een uitnodiging om een formulier OWR in te dienen.

In de rest van 2026 en 2027 worden naar verwachting nog 3,7 miljoen uitnodigingsbrieven verstuurd. Het gaat onder meer om motiveringsbrieven bij openstaande bezwaren, attentiebrieven om aangiften aan te vullen en brieven na definitieve aanslagoplegging.

Sinds de openstelling van het OWR-formulier zijn tot 8 juni 2026 in totaal 804.411 formulieren ingediend. Daarvan zijn 14.571 formulieren op papier ingediend. Daarnaast ontving de Belastingdienst 6.747 berichten in een andere structuur, bijvoorbeeld om werkelijk rendement door te geven of uitstel te vragen.

Drie werkstromen
De brief onderscheidt drie hoofdwerkstromen:

1. Bezwaren en verzoeken
Deze stroom betreft belastingplichtigen die bezwaar hebben gemaakt of een verzoek om ambtshalve vermindering hebben ingediend. De werkstroom bevat momenteel 351.000 bezwaren en verzoeken, waarvan 295.000 nog niet zijn gekoppeld aan een OWR-formulier.

2. OWR als aanvulling op eerdere aangifte
Dit betreft belastingplichtigen die een formulier OWR indienen voordat de definitieve aanslag is opgelegd. Tot 8 juni 2026 zijn in deze stroom 235.500 OWR-formulieren ingediend. Tegelijkertijd staan circa 3,1 miljoen aangiften in de zogenoemde “wachtkamer”, omdat de Belastingdienst bij voorkeur direct een juiste definitieve aanslag wil opleggen waarin eventueel werkelijk rendement is verwerkt.

3. OWR als bezwaar of verzoek na definitieve aanslag
Als een definitieve aanslag al is opgelegd en daarna een OWR-formulier wordt ingediend, kan het formulier juridisch kwalificeren als bezwaar of als verzoek om ambtshalve vermindering. Tot 8 juni 2026 gaat het om 368.500 posten.

De meeste werklast zit volgens de brief in de behandeling van bezwaren en verzoeken, omdat die individueel en handmatig moeten worden afgehandeld. Daarnaast zijn er bijkomende werkzaamheden, zoals informatieverzoeken, beroepsprocedures, klachtbehandeling en het consistent maken van OWR-formulieren.

Realisatie tot 8 juni 2026
Van de 804.411 ingediende OWR-formulieren staan 625.500 formulieren nog in de werkvoorraad. Er zijn 179.000 formulieren afgehandeld. Daarvan zijn 34.500 formulieren inhoudelijk verwerkt. Tot 8 juni 2026 heeft dit geleid tot verminderingen met een budgettair beslag van € 22,5 miljoen.

De prognose voor de rest van 2026 is dat nog circa 505.500 formulieren worden verwerkt of afgehandeld, verdeeld over de drie werkstromen:

Aangifte 2025: werkelijk rendement in de aangifte
Voor belastingjaar 2025 is geen sprake meer van aanvullend herstel via dezelfde route. De opgave van werkelijk rendement is geïntegreerd in de aangifte inkomstenbelasting. Van de bijna 11 miljoen ingediende aangiften IB 2025 is tot nu toe 1,8 miljoen keer gekozen voor forfaitaire berekening in box 3 en ruim 200.000 keer voor werkelijk rendement.

De staatssecretaris wijst erop dat nog niet alle aangiften met een box 3-component zijn ontvangen. Naar verwachting moeten nog circa 900.000 belastingplichtigen met box 3-vermogen aangifte doen. Deze groep heeft relatief vaker hoger vermogen en zal naar verwachting vaker dan gemiddeld werkelijk rendement opgeven.

Uitvoeringskosten en capaciteit
De uitvoering vraagt forse capaciteit. De uitvoeringskosten bedroegen in 2025 circa € 44 miljoen en zijn voor 2026 begroot op € 72 miljoen. Eind 2025 was opgeschaald naar bijna 700 fte. Ook de komende jaren blijft naar verwachting ongeveer 700 fte nodig.

De ICT-implementatie is gefaseerd verlopen. Volgens de brief zijn verschillende aanpassingen noodzakelijk geweest om bijzondere situaties te kunnen verwerken en procesverstoringen te voorkomen. De afhandeling is daardoor pas sinds het voorjaar van 2026 echt op gang gekomen.

Bron: Rijksoverheid