Steeds meer woningkopers komen van ver: vooral indirect effect op lokale koopstarter

De gemiddelde verhuisafstand van woningkopers is in tien jaar duidelijk toegenomen. In het vierde kwartaal van 2025 verhuisden kopers gemiddeld 13,6 kilometer. Dat was bijna 3 kilometer meer dan in het eerste kwartaal van 2015. Tijdens de coronapiek in 2021-2022 lag de gemiddelde verhuisafstand langere tijd boven de 16 kilometer. Volgens het Kadaster speelden thuiswerken en de behoefte aan rust en ruimte daarbij een rol.

Ook de herkomst van kopers verschoof. In 2025 was ruim 58% van de woningkopers afkomstig uit de eigen gemeente; in 2015 was dat nog 64%. Het aandeel kopers van buiten de buurgemeenten nam in dezelfde periode toe van 18,5% naar bijna 23,5%. De instroom vanuit buurgemeenten bleef relatief stabiel.

Grote steden blijven honkvast
Opvallend is dat grote steden juist een hoog aandeel lokale kopers kennen. In Amsterdam kwam 80% van de kopers uit de eigen gemeente. Ook Enschede, Eindhoven, Groningen en Maastricht scoren hoog. Daarnaast noemt het Kadaster gemeenten met een hechte sociale structuur, zoals Urk en Bunschoten, waar het aandeel lokale kopers eveneens hoog ligt.

Het beeld verschilt sterk per regio. De Gelderse gemeente Culemborg had in 2025 met 42% het hoogste aandeel kopers uit de Randstad. Ook Almere, Nijkerk, Scherpenzeel, Zeewolde en Buren kenden relatief veel instroom uit Noord-Holland, Utrecht en Zuid-Holland. Buiten de Randstad kochten instromers vaak duurdere woningen dan lokale kopers, vooral op de Veluwe. Binnen de Randstad kochten instromers juist vaker goedkopere woningen dan lokale inwoners.

Senioren: dichtbij óf juist ver weg
Bij senioren ziet het Kadaster een tweedeling. 75-plussers verhuisden in 2025 relatief vaak zeer dichtbij: in 47% van de gevallen binnen 2 kilometer van de oude woning. Tegelijk verhuisden zij vaker dan jongere kopers naar een woning op meer dan 50 kilometer afstand: bijna 12%. De groep 55- tot 75-jarigen had met circa 21 kilometer de hoogste gemiddelde verhuisafstand. Zij verhuisden relatief vaak over langere afstand naar provincies als Drenthe en Zeeland.

Geen directe, maar wel indirecte concurrentie
De belangrijkste conclusie voor starters is genuanceerd. Kopers van buiten de gemeente kopen volgens het Kadaster vooral woningen in hetzelfde segment als lokale doorstromers. Zij concurreren dus minder vaak rechtstreeks met lokale koopstarters, die gemiddeld goedkopere en kleinere woningen kopen.

Toch is er wel indirecte concurrentie. Wanneer een woning door een koper van buiten de gemeente wordt gekocht, koopt een lokale doorstromer die woning niet. Daardoor komt diens oude woning in de gemeente ook niet vrij. Juist die vrijkomende woning zou voor een lokale starter interessant kunnen zijn. Het Kadaster constateert dat in ongeveer de helft van de onderzochte doorstroomketens een lokale koopstarter daadwerkelijk de oude woning van een lokale doorstromer kocht.

Bron: Kadaster