Internetconsultatie: Wet fiscale stimulering startups en scale-ups – wat verandert er voor aandelenopties én box 3?

Werknemersopties: heffing later én lager (onder voorwaarden)
In de huidige systematiek kan belastingheffing ontstaan zodra aandelen “verhandelbaar” worden, ook als de werknemer nog niet kan of wil verkopen. Het wetsvoorstel introduceert voor werknemers van startups/scale-ups een aparte regeling (nieuw art. 10b e.v. Wet LB 1964) waarbij de heffing in beginsel plaatsvindt bij daadwerkelijke verkoop van de aandelen die uit opties zijn verkregen. Belangrijkste fiscale prikkels:

• Heffingsmoment verschuift: in beginsel belast bij vervreemding/verkoop van de verkregen aandelen (dus bij realisatie/liquiditeit).
• Lagere effectieve heffing: van het (na aftrek van de optieuitoefenprijs) tot het loon gerekende voordeel wordt slechts 65% als loon in aanmerking genomen. Dat is feitelijk een 35% korting op de grondslag.
• Niet “slechter af” optie: werknemers houden een keuzemogelijkheid om (net als onder de reguliere regeling) belastingheffing te laten plaatsvinden bij het verhandelbaar worden van de aandelen.

Tijdpad / aandachtspunt staatssteun
Het streven is deze aandelenoptieregeling per 1 januari 2027 te laten ingaan, maar er is nog een belangrijk voorbehoud: toestemming van de Europese Commissie is nodig om staatssteunrisico’s te ondervangen. Praktijkimpact (adviespunten)

• Voor werkgevers wordt het makkelijker om beloning in opties aan te bieden zonder dat werknemers “cash-arm, tax-rich” worden.
• Voor werknemers wordt vooral de combinatie interessant van uitstel + grondslagkorting.
• Let op de voorwaarden/administratie en de situatie bij bijvoorbeeld fusie/overname of het wegvallen van de startup/scale-up status (in de wettekst zijn hiervoor specifieke regels uitgewerkt).

Box 3: nieuwe definitie startup/scale-up voor de uitzondering “vermogenswinst”
Het wetsvoorstel koppelt óók een nieuwe definitie aan de box 3-uitzondering in het beoogde nieuwe box 3-stelsel. Kern: aandelen in startups/scale-ups zouden in die uitzondering niet via vermogensaanwas (jaarlijks) lopen, maar via vermogenswinst (bij realisatie/verkoop). De wetstechniek: in de Wet IB 2001 wordt “startende onderneming” vervangen door “startup of scale-up” en de definitie wordt (voor box 3) gekoppeld aan de nieuwe artikelen in de Wet LB 1964.

Wat valt op in de (concept)definitie in de Wet LB (art. 10ba, zichtbaar deel): Een startup/scale-up is (kort gezegd) een inhoudingsplichtige die:

• gericht is op snelle groei via een schaalbaar en herhaalbaar verdienmodel met oorsprong in innovatie;
• waarvan aandelen/winstbewijzen niet worden verhandeld op een gereguleerde markt;
• en waarbij niet meer dan 25% direct/indirect wordt gehouden door een lichaam waarvan de aandelen/winstbewijzen wél op een gereguleerde markt worden verhandeld.

Daarnaast speelt in de uitvoering een rol dat – volgens de toelichting – voor toepassing gewerkt wordt met een beschikking (RVO) om vast te stellen of aan de definitie is voldaan.

Timing box 3-definitie
Het kabinet wil dat de nieuwe definitie meeloopt met de beoogde invoeringsdatum van het nieuwe box 3-stelsel (2028).

Consultatie: tot en met 29 april 2026
De consultatie staat open van 1 april 2026 t/m 29 april 2026. Voor adviseurs die werken met DGA’s/werknemersparticipaties, of met cliënten die (straks) in box 3 belangen houden in jonge groeibedrijven, is dit een logisch dossier om (eventueel via brancheorganisaties) op te reageren.

Bron: Rijksoverheid