Op 28 mei 2025 publiceerde de Kennisgroep onroerende zaken een standpunt over een annuïtaire lening die deels bestaat uit een bestaande eigenwoningschuld en deels uit een nieuwe eigenwoningschuld. Het standpunt beantwoordt twee vragen: is de aflossingscomponent vrijelijk toe te wijzen aan het deel van de lening dat een nieuwe eigenwoningschuld is? En als dat niet zo is: herleeft dan het afgeloste BEWS-deel? We vatten de (motivaties van de) antwoorden op deze vragen in dit artikel samen.

Meneer A en mevrouw B gaan in 2026 samen een woning kopen. A en B zijn ongehuwd. En ze blijven ook ongehuwd. A en B hebben elk een eigen woning, met een eigenwoningschuld. A heeft sinds 2010 een bestaande eigenwoningschuld (BEWS) van €100.000 aflossingsvrij. Die schuld bestaat nog. Het is zijn eerste en enige eigenwoningschuld. Meneer verkoopt nu zijn woning voor €420.000 en lost daarmee de BEWS af. B heeft sinds 2016 een eigenwoningschuld. Het is haar eerste eigenwoningschuld. Het is een annuïteitenhypotheek. Die was oorspronkelijk €300.000 en is door annuïtaire aflossingen nu nog €236.000. Zij verkoopt haar woning voor €480.000 en lost daarmee haar eigenwoningschuld af. Ze kopen gezamenlijk een woning van €900.000 en willen de woning financieren met een maximale eigenwoningschuld. Ze willen daarbij via een draagplichtovereenkomst het eigenwoningverleden gescheiden houden.  Hoe moet je vaststellen hoe hoog de maximale eigenwoningschuld op deze woning is en hoe die in verschillende leningdelen moet worden opgebouwd met een draagplichtovereenkomst?

Klant man verwerft 1-12-2006 zijn eerste woning, EWS € 151.500. Verkoop 1-3-2014 met restschuld € 26.500. De restschuld is gefinancierd met een persoonlijke lening die nog niet volledig is afgelost. Klant vrouw verwerft 4-6-2010 haar eerste woning, EWS € 146.000. Verkoop 1-5-2014, geen EWR. Zij speelt quitte. Klanten kopen samen een huis 15-4-2014. Eigenwoningschuld € 279.760 waarvan € 65.000 aflossingsvrij en € 214.760 annuïtaire aflossing, looptijd 360 maanden. 1-1-2018 klant man sluit een persoonlijke lening af voor een verbouwing (EWS) € 11.330. Zij wonen samen met een samenlevingscontract. Begin 2020 kopen zij samen een nieuwe woning met voor € 500.000 k.k. Zij willen voor € 20.000 verbouwen. De huidige woning is € 370.000 waard en moet nog verkocht worden. EWS bij ING thans € 256.236. Klopt het dat circa € 250.000 vormvrij is? Klanten hebben de voorkeur voor een aflossingsvrij leningdeel van € 100.000 in de nieuwe situatie. Ik heb de excell rekentool van Fintool gebruikt. Er is niet eerder een interne draagplicht vastgelegd. Kan dit in de toekomstige situatie alsnog? De restant duur aftrek heb ik met de rekentool vastgelegd.

Als partners samen een woning kopen en hiervoor een hypotheek afsluiten, eist elke geldverstrekker dat beide partners debiteur worden voor elk leningdeel. Het juridische gevolg hiervan is dat beide partners voor elk leningdeel hoofdelijk aansprakelijk zijn. In fiscaal opzicht geldt als hoofdregel dat beide partners 50% aandeel hebben in elk leningdeel. Hiervan kunnen partners alleen afwijken als de schuld geen deel uitmaakt van de huwelijksgemeenschap. Zo geeft dit document antwoord op vragen zoals: Hoe wordt de eigenwoningschuld (EWS) van partners vastgesteld als de wettelijke regeling van toepassing is en hoe wordt de eigenwoningschuld van partners vastgesteld als ze een draagplichtovereenkomst opstellen en wat in beide situaties het gevolg bij echtscheiding / relatiebreuk?

Nu het jaar 2031 steeds dichterbij komt, wordt het voor de planning relevant om de fiscale gevolgen van het verstrijken van de 30-jaarsperiode van renteaftrek vanaf dat jaar nader te bekijken. We lopen daarbij aan tegen onduidelijkheden. De vraag laat zich als volgt samenvatten: als de 30-jaarsperiode van renteaftrek is verstreken, betekent dit dan dat over dat leningdeel nooit meer renteaftrek kan worden genoten? Anders gezegd: hoe strikt werkt art 3.119a, lid 7 door? We lichten aan de hand van voorbeelden toe, waarom dat vragen oproept.

Sinds 2013 is een eigenwoningschuld (EWS): een schuld die is aangegaan voor de verwerving, verbetering of onderhoud van de eigen woning en die volgens een contractueel aflossingsschema ten minste annuïtair (dus annuïtair of lineair) in maximaal 360 maanden wordt afgelost.  Als een klant daarvoor al een EWS had, dan kan deze klant tot op de dag van vandaag onder voorwaarden gebruik maken van het overgangsrecht. Als we het hebben over een EWS onder het overgangsrecht, dan spreekt de wet over een ‘bestaande eigenwoningschuld’ (BEWS), gaat het over een EWS onder het nieuwe (huidige) recht, dan korten we dat af met NEWS (‘nieuwe eigenwoningschuld’). Zo geeft dit document antwoord op vragen zoals: Welke voorwaarden gelden voor het behouden en herleven van een eigenwoningschuld (EWS) waarop het overgangsrecht van toepassing is en die in wet bekend staat als ‘bestaande eigenwoningschuld’ (BEWS)?

Meneer A en mevrouw B gaan in 2026 samen een woning kopen. Voordat ze dat gaan doen, huwen ze in beperkte gemeenschap van goederen. A en B hebben voordat ze gehuwd waren elk een eigen woning gehad, met een eigenwoningschuld. A heeft sinds 2010 een bestaande eigenwoningschuld (BEWS) van €100.000 aflossingsvrij. Die schuld bestaat nog. Het is zijn eerste en enige eigenwoningschuld. Meneer verkoopt nu zijn woning voor €420.000 en lost daarmee de BEWS af. B heeft sinds 2016 een eigenwoningschuld. Het is haar eerste eigenwoningschuld. Het is een annuïteitenhypotheek. Die was oorspronkelijk €300.000 en is door annuïtaire aflossingen nu nog €236.000. Zij verkoopt haar woning voor €480.000 en lost daarmee haar eigenwoningschuld af. Ze kopen gezamenlijk een woning van €900.000. Hoe moet je vaststellen hoe hoog de maximale eigenwoningschuld op deze woning is en hoe die in verschillende leningdelen moet worden opgebouwd?

Meneer A en mevrouw B gaan in 2026 samen een woning kopen. A en B zijn ongehuwd. En ze blijven ook ongehuwd. A en B hebben elk een eigen woning, met een eigenwoningschuld. A heeft sinds 2010 een bestaande eigenwoningschuld (BEWS) van €100.000 aflossingsvrij. Die schuld bestaat nog. Het is zijn eerste en enige eigenwoningschuld. Meneer verkoopt nu zijn woning voor €420.000 en lost daarmee de BEWS af. B heeft sinds 2016 een eigenwoningschuld. Het is haar eerste eigenwoningschuld. Het is een annuïteitenhypotheek. Die was oorspronkelijk €300.000 en is door annuïtaire aflossingen nu nog €236.000. Zij verkoopt haar woning voor €480.000 en lost daarmee haar eigenwoningschuld af. Ze kopen gezamenlijk een woning van €900.000. Ze kiezen voor de wettelijke regeling. Hoe moet je vaststellen hoe hoog de maximale eigenwoningschuld op deze woning is en hoe die in verschillende leningdelen moet worden opgebouwd?

De Kennisgroep onroerende zaken heeft een vraag beantwoord over de werking van de inkortingsregeling voor het overgangsrecht van bestaande eigenwoningschulden.

Een eigenwoningschuld van vóór 2013 valt onder het overgangsrecht. Het is dan een ‘bestaande eigenwoningschuld’ (BEWS) zonder fiscale aflossingsplicht. Een BEWS blijft 30 jaar lang in box 1, als er niets verandert. Ook als iemand verhuist, kan de BEWS meegenomen worden naar een nieuwe woning. Toch ligt het genuanceerder: een BEWS kan niet altijd ‘herleven’ als hij een tijdje in box 3 heeft gezeten. Dat bevestigt de kennisgroep in een nieuw standpunt (KGS)