Sinds 2013 is een eigenwoningschuld (EWS): een schuld die is aangegaan voor de verwerving, verbetering of onderhoud van de eigen woning en die volgens een contractueel aflossingsschema ten minste annuïtair (dus annuïtair of lineair) in maximaal 360 maanden wordt afgelost.  Als een klant daarvoor al een EWS had, dan kan deze klant tot op de dag van vandaag onder voorwaarden gebruik maken van het overgangsrecht. Als we het hebben over een EWS onder het overgangsrecht, dan spreekt de wet over een ‘bestaande eigenwoningschuld’ (BEWS), gaat het over een EWS onder het nieuwe (huidige) recht, dan korten we dat af met NEWS (‘nieuwe eigenwoningschuld’). Zo geeft dit document antwoord op vragen zoals: Welke voorwaarden gelden voor het behouden en herleven van een eigenwoningschuld (EWS) waarop het overgangsrecht van toepassing is en die in wet bekend staat als ‘bestaande eigenwoningschuld’ (BEWS)?

Belastingplichtige heeft sinds 2010 een woning die hij heeft gefinancierd met een aflossingsvrije lening. In 2016 verhuist hij naar een huurwoning en betrekt deze als hoofdverblijf. De oude woning die tot dat moment als eigen woning kwalificeerde wordt een vakantiewoning. In 2020 gaat belastingplichtige de oude woning weer als hoofdverblijf gebruiken. Kwalificeert de aflossingsvrije lening vanaf dat moment weer als eigenwoningschuld?

Er is een update gepubliceerd rondom 'vragen en antwoorden kapitaalverzekeringen'. Er is (wederom) geen versoepelend beleid beoogd.

Voor de advisering over hypotheken is het begrip ´bestaande eigenwoningschuld´ (Box 1) omschreven in Wet IB2001, artikel 10bis.1 ‘bestaande eigenwoningschuld’ relevant voor het bepalen van het wel/niet verplicht annuïtair /lineair aflossen van de hypotheek, zoals deze sinds Belastingplan 2013 (BP2013) bestaat. In een compilatie van diverse Fintool artikelen/helpdeskvragen wordt aan de hand van een aantal casussen/helpdeskvragen nader ingezoomd op de (on)mogelijkheden gebruik te maken van aflossingsvrije leningen of voortzetting van bijvoorbeeld een KEW/SEW/BEW.

In een besluit van de Staatssecretaris van Financiën wordt een goedkeuring gegeven voor een niet-beoogde beperking van de aftrekbare eigenwoningrente door een eigenwoningreserve of het niet volledig kunnen voortzetten van een bestaande eigenwoningschuld bij een gezamenlijke aankoop. Door Fintool is een rekenmodel gemaakt, waarin de cijfermatige uitwerking getoond wordt.

Stel een relatie heeft overgangsrecht (bestaande eigenwoningschuld, vormvrij), maar zet het huis in de verkoop, of verhuurt het tijdelijk op basis van de Leegstandswet, of permanent. Als relatie nog niet gelijk een ander huis heeft gekocht, zijn er diverse einddata tot wanneer overgangsrecht kan herleven.

Wij hebben de Kennisgroep van de Belastingdienst de volgende vraag voorgelegd: Een hypotheekrelatie van ons zit met de volgende casus. - Eigen woning, Box 1, € 100.000 (gemakshalve sinds 1 januari 2001); - Deze woning is tijdelijk verhuurd sinds 1 juni 2012 (woning / hypotheek naar box 3), in afwachting van verkoop; - Relatie koopt in 2013 een andere woning, oude woning is nog steeds verhuurd / nog niet verkocht. Letterlijk heeft relatie op 31 december 2012 geen eigenwoningschuld – op grond van artikel 10bis.1.

De Rijksoverheid heeft een overzicht gemaakt van vragen over de woningmarkt en het kopen van een woning. Ook wordt ingegaan op het overgangsrecht. In de download is een mooi overzicht gegeven van deze vragen en antwoorden.

Staatssecretaris Weekers en minister Blok geven een toelichting op de overgangsregeling voor koopovereenkomsten die uiterlijk 31 december 2012 zijn getekend en waarbij de hypotheek dan nog 'niet' verplicht annuïtair afgelost hoeven te worden (behoudens voorwaarden NHG / geldverstrekker of gegeven advies).

Op dinsdag 20 november 2012 heeft de Tweede Kamer ingestemd met het Belastingplan 2013, de Overige fiscale maatregelen 2013, de herziening fiscale behandeling eigen woning en de elektronische registratie notariële akten. De stemming over de verhuurderheffing is uitgesteld tot woensdag 21 november 2012. De Tweede Kamer bracht zelf nog enkele wijzigingen aan.