Meer of minder werken: netto-effect blijft vaak een verrassing

Niet alleen bruto loon
De intuïtieve rekensom is eenvoudig: meer uren betekent meer loon, minder uren betekent minder loon. In de praktijk is de netto-uitkomst minder voorspelbaar. Extra inkomen kan leiden tot lagere zorgtoeslag, huurtoeslag of kinderopvangtoeslag. Ook heffingskortingen bouwen af of nemen juist toe. Bij minder werken kan het directe nettoverlies soms meevallen, maar op langere termijn kunnen de gevolgen zwaarder zijn, bijvoorbeeld door lagere pensioenopbouw, minder vakantiegeld, minder verlofuren of beperktere loopbaankansen.

Het Nibud publiceerde hierover het bericht “Duidelijkheid over financiën nodig bij keuze om meer of minder te werken” en verwijst daarbij naar de WerkUrenBerekenaar. Die tool laat zien wat meer of minder uren werken betekent voor het netto besteedbaar inkomen. Voor het invullen zijn onder meer loonstroken nodig en bij een koopwoning ook de WOZ-waarde, het hypotheekbedrag en het rentepercentage.

WerkUrenBerekenaar
De WerkUrenBerekenaar rekent in maximaal vijf stappen de gevolgen door van een wijziging in arbeidsuren. De gebruiker vult gegevens in over de werksituatie, gezinssamenstelling, vaste lasten en inkomsten. Daarna toont de tool wat de gevolgen zijn voor de financiën bij meer of minder werken. De uitkomst is indicatief, maar kan wel helpen om de keuze beter bespreekbaar te maken met partner, werkgever, HR of adviseur.

Voor hypotheekadviseurs en financieel planners is vooral relevant dat de tool ook gegevens vraagt over de eigen woning. Bij aanwezigheid van een hypotheek wordt rekening gehouden met hypotheekrenteaftrek; persoonsgebonden aftrekposten zoals alimentatie, specifieke zorgkosten, studiekosten of giften worden niet meegenomen. Partneralimentatie wordt evenmin meegenomen en kan dus tot een afwijkende uitkomst leiden.

Pensioen en lange termijn
Een belangrijke kanttekening is dat de directe netto-uitkomst niet hetzelfde is als de totale financiële impact. Minder werken kan op korte termijn aantrekkelijk lijken als het nettoverlies relatief beperkt is, bijvoorbeeld door lagere belastingdruk of hogere toeslagen. Maar wie structureel minder werkt, bouwt doorgaans ook minder pensioen op. Dat effect wordt pas veel later zichtbaar.

Daar zit precies het risico: de keuze wordt vaak gemaakt op basis van het maandelijkse besteedbare inkomen, terwijl de latere gevolgen voor pensioen, WW/WIA-rechten, carrièreontwikkeling en economische zelfstandigheid buiten beeld blijven. Ook Wijzer in geldzaken wijst erop dat meer of minder werken gevolgen kan hebben voor pensioenopbouw en verwijst voor inkomen en toeslagen eveneens naar de WerkUrenBerekenaar.

Bron: Nibud, “Duidelijkheid over financiën nodig bij keuze om meer of minder te werken” en WerkUrenBerekenaar.