Publieksmonitor pensioenen (Q4 2025): vertrouwen stijgt weer – maar de grote middengroep twijfelt

1) Vertrouwen: terug naar 6,2 – stijging over alle dimensies

Het overall vertrouwen komt in Q4 2025 uit op 6,2 (op een schaal van 1–10), na 5,9 in Q3. Opvallend: alle onderliggende dimensies stijgen mee. De grootste sprongen (circa drie tienden) zitten in:

• Duidelijke communicatie
• Stabiel
• Identificatie
• Toereikend
• (presentatie en tabel in het rapport: hoofdstuk “Vertrouwen”, o.a. grafiek en tabeloverzicht).

Het rapport laat óók zien dat vertrouwen niet gelijk verdeeld is:

• Gepensioneerden hebben structureel het hoogste vertrouwen (Q4: 6,4).
• Financieel hoog geletterden scoren het hoogst en stijgen door naar 6,7.
• De sterkste fluctuaties zitten juist bij 18–55 jaar en bij financieel gemiddeld geletterden (groepen waar vertrouwen dit kwartaal ook het sterkst aantrekt).

2) 10% heeft weinig vertrouwen – 60% blijft hangen in “afwachten”

Een van de meest bruikbare inzichten voor de adviespraktijk is de verdeling achter het gemiddelde:

• ±10% heeft weinig vertrouwen (score 0–4).
• ±60% is neutraal (score 4–7), maar dat is géén homogene groep.
• ±30% heeft (veel) vertrouwen (score 7–10).

Waarom wantrouwen mensen? In de open toelichtingen keren thema’s terug die adviseurs dagelijks horen:

• wantrouwen richting overheid/politiek;
• “steeds veranderende regels” en onduidelijkheid;
• gebrek aan indexatie / inflatie-ervaringen;
• zorgen over eerlijkheid (jong vs. oud);
• vooral: onrust rond “beleggen” en risico’s in het nieuwe stelsel.

De neutrale groep splitst volgens het rapport in:

1. neutraal maar eigenlijk wantrouwend,
2. neutraal en twijfelend/afwachtend (“eerst zien”),
3. neutraal maar met een positieve ondertoon (“voordeel van de twijfel”).

De positieve groep noemt juist stevig toezicht, regels, transparantie/overzichten en persoonlijke goede ervaringen als redenen voor vertrouwen.

Praktische vertaalslag: de “middengroep” is het grootste communicatie- en adviesveld. Niet door nóg meer details te zenden, maar door onzekerheid te structureren:

• Wat verandert er wel/niet voor deze klant?
• Wat betekent “beleggen” concreet (spreiding, lifecycle, risicohouding)?
• Welke zekerheden blijven (AOW, toezicht, regels, informatievoorziening)?
• Welke variabelen blijven (rendement, inflatie, individuele pot/verwachtingen)?

3) Kennis: basis blijft redelijk stabiel, maar misvattingen blijven hardnekkig

Het kennisniveau over pensioenkenmerken verandert volgens het rapport niet wezenlijk. De meeste Nederlanders weten:

• pensioen bestaat uit AOW + werkgeverspensioen + aanvullend (Q4: 88% juist),
• werkgeverspensioen wordt meestal via de werkgever geregeld (Q4: 77% juist).

Twee opvallende verbeteringen in Q4:

• meer mensen weten dat de hoogte vooral door inleg wordt bepaald (Q4: 71% juist),
• meer mensen weten dat het stelsel ook plaats biedt aan zzp’ers (Q4: 58% juist).

Maar: bij meerdere stellingen zit nog een groot “grijs gebied” of hardnekkige onjuistheid (bijvoorbeeld doembeelden over “pensioenpot raakt op”). Dat is relevant, omdat dit soort overtuigingen vaak direct doorwerkt in vertrouwen.

4) Gedrag: stabiel – maar jongeren lezen en checken minder

Gedrag rond pensioen blijft in Q4 grotendeels gelijk:

• 34% leest altijd alle brieven/e-mails van pensioenfondsen,
• 41% checkt jaarlijks UPO/mijnpensioenoverzicht,
• 56% hield zich afgelopen 6 maanden “op een andere manier” bezig met pensioen,
• 29% paste ooit zelf iets aan (extra inleg/risicoprofiel).

Belangrijk segmentverschil:

• 18–55 jaar leest minder en bekijkt minder vaak de stand van zaken,
• financieel hoog geletterden zijn actiever en beter geïnformeerd.

Voor adviseurs: dit is precies waar proactieve “mini-checks” waarde toevoegen. Een korte periodieke pensioencheck (met focus op inzicht, scenario’s en keuzes) kan de kloof dichten bij groepen die niet vanzelf “aanhaken”.

5) Communicatie: pensioenfonds/verzekeraar is nu de belangrijkste bron

De bekendheid met het feit dat er veranderingen aankomen stijgt licht: in Q4 2025 is 67% bekend met veranderingen (Q3: 63%). Opvallender is de verschuiving in bron:

• pensioenfonds/pensioenverzekeraar blijft belangrijk en wordt relatief vaker genoemd,
• het nieuws wordt in Q4 duidelijk minder vaak als bron genoemd dan in Q3.

Dat past bij een fase waarin steeds meer deelnemers niet alleen “iets horen”, maar informatie zoeken bij de eigen uitvoerder (en dus ook bij hun adviseur).

6) Nieuwe stelsel in het echt: meer mensen merken dat er al iets is aangepast

Een signaal dat 2025 “praktischer” wordt: in Q4 geeft ongeveer één op de vijf (20%) aan dat één of meer pensioenen al zijn aangepast aan de nieuwe regels. Ongeveer een derde weet het niet. Dit is de eerste duidelijke stijging sinds begin 2025.

Kans voor de adviespraktijk: “Weet niet” is geen desinteresse, maar vaak een gebrek aan duiding. Juist nu ontstaat behoefte aan:

• wat betekent “aangepast” (administratief, planmatig, invaren, communicatie, nieuwe risicohouding)?
• waar zie je dat terug (portaal, UPO, brieven, scenario’s)?
• welke acties zijn relevant (keuzebegeleiding, extra sparen, lijfrente, nabestaandenvoorzieningen)?