Het is niet altijd op voorhand duidelijk waar een geldlening voor bedoeld is. Alleen als een geldlening bedoeld is voor de financiering van een eigen woning kunnen de kosten en de rente afgetrokken worden bij de eigen woning.

In een besluit van de Staatssecretaris van Financiën wordt een goedkeuring gegeven voor een niet-beoogde beperking van de aftrekbare eigenwoningrente door een eigenwoningreserve of het niet volledig kunnen voortzetten van een bestaande eigenwoningschuld bij een gezamenlijke aankoop. Door Fintool is een rekenmodel gemaakt, waarin de cijfermatige uitwerking getoond wordt.

Het kan voor particulieren aantrekkelijk zijn om aan elkaar eigenwoningleningen te verstrekken. Voor de geldgever (bijvoorbeeld de ouders) valt de vordering in box 3, terwijl voor de geldnemer renteaftrek in box 1 van toepassing is.

Wat wordt de nieuwe box 1 schuld bij verkoop van bijvoorbeeld de garagebox (aanhorigheid). Hoeveel bedraagt de eigenwoningreserve? Rekenmodel is ook te gebruiken bij een casus waar sprake is van een samengevoegde woning (voormalige twee onder 1 dak), welke nu weer gesplitst wordt in een reguliere twee onder 1 dak woning.

Naar aanleiding van een voorzet van Fintool heeft FBN (Fiscale Berichten voor het Notariaat) een notitie voor het notariaat opgesteld, 'Belangrijke beslispunten bij het opstellen van een draagplichtovereenkomst'. Deze wordt ook aan de Fintool abonnees ter beschikking gesteld.

Belastingplichtige en zijn fiscale partner kopen samen hun eerste woning. Belastingplichtige betaalt zijn deel van de woning volledig uit eigen middelen. De fiscale partner betaalt zijn deel van de woning door een lening aan te gaan bij belastingplichtige. Na verloop van tijd herfinanciert de fiscale partner deze lening bij een bank. Kan deze lening bij de bank als eigenwoningschuld worden aangemerkt?

Artikel 3.119a Eigenwoningschuld en eigenwoningreserve

De sinds 2004 bestaande bijleenregeling kan de fiscale voordelen van de woningfinanciering danig beperken. Iemand die bij de verkoop van de oude woning een forse overwaarde realiseert, kan immers slechts een deel van de koopsom van de nieuwe woning in box 1 financieren. Als het een ondernemer betreft die de nieuwe woning deels als kantoor- of praktijkruimte gaat gebruiken, kan hij ter vermijding van de bijleenregeling overwegen de woning geheel tot het fiscale ondernemingsvermogen te rekenen. De bijleenregeling geldt namelijk niet in de ondernemingssfeer. Nadeel hiervan is wel dat de toekomstige waardestijging fiscaal beclaimd gaat worden. Dit nadeel moet men afwegen tegen het voordeel van de volledige renteaftrek. Aangezien het optimisme ten aanzien van waardestijging van woningen e.d. nogal is afgenomen, zal aan dit minpunt tegenwoordig minder zwaar worden getild dan vroeger.

Voor de advisering over hypotheken is het begrip ´bestaande eigenwoningschuld´ (Box 1) omschreven in Wet IB2001, artikel 10bis.1 ‘bestaande eigenwoningschuld’ relevant voor het bepalen van het wel/niet verplicht annuïtair /lineair aflossen van de hypotheek, zoals deze sinds Belastingplan 2013 (BP2013) bestaat. In een compilatie van diverse Fintool artikelen/helpdeskvragen wordt aan de hand van een aantal casussen/helpdeskvragen nader ingezoomd op de (on)mogelijkheden gebruik te maken van aflossingsvrije leningen of voortzetting van bijvoorbeeld een KEW/SEW/BEW.

Stel een relatie heeft overgangsrecht (bestaande eigenwoningschuld, vormvrij), maar zet het huis in de verkoop, of verhuurt het tijdelijk op basis van de Leegstandswet, of permanent. Als relatie nog niet gelijk een ander huis heeft gekocht, zijn er diverse einddata tot wanneer overgangsrecht kan herleven.