Woonlasten vormen de grootste uitgavenpost voor huishoudens. In de laagste inkomensgroep bedragen de woonlasten 39 procent van de bestedingen, maar het aandeel daalt naarmate het inkomen stijgt. De hogere inkomensgroepen besteden relatief meer aan kleding, interieur, vervoer en recreatie. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van CBS.

Huurders van sociale huurwoningen (maandhuur tot 710 euro) besteden een groot deel van hun inkomen aan woonlasten, zowel bij verhuurders in de commerciële sector als bij woningcorporaties. Voor huurders van een corporatiewoning is dit 31,2%. In de commerciële sector is dat 31,7%. De woonlasten bestaan uit de huur (verminderd met de huurtoeslag), het energie- en waterverbruik, de lokale lasten en de waterschapslasten.

Vereniging Eigen Huis (VEH) onderzocht de woonlasten in 103 gemeenten. In ruim 75% van de onderzochte gemeenten stijgen de woonlasten, terwijl de lasten in 22% van de gemeenten dalen. De totale gemeentelijke woonlasten stijgen volgend jaar beperkt, aldus VEH. De onroerende zaakbelasting (OZB) gaat gemiddeld iets meer dan 3% omhoog, de rioolrechten stijgen met een kleine 5% terwijl de afvalstoffenheffing met ruim 1% daalt.

Volgens minister Donner van Binnenlandse Zaken kunnen consumenten hun stijgende woonlasten compenseren met energiebesparing. Daarom stort de minister 10 miljoen euro in de rijkspremieregeling Meer met Minder.

Woningbezitters zijn aan bijkomende woonlasten op jaarbasis gemiddeld 39 euro meer kwijt dan een jaar geleden. Dat komt vooral door de hogere energieprijs en in mindere mate door de waterschapslasten. De overdrachtsbelasting en het eigenwoningforfait kosten de burger minder.

Huishoudens met een koopwoning betalen dit jaar in de grote gemeenten 6,0 procent meer aan gemeentelijke woonlasten. Voor huurders is deze stijging met 3,2 procent veel lager.

Een huishouden met een eigen woning betaalt dit jaar gemiddeld 1.670 euro, 7,6 procent meer dan vorig jaar. Daarvan gaat 994 euro naar de gemeente, 201 euro naar de provincie en 475 euro naar het waterschap.

Een kwart van de huurders in Nederland, ruim 800.000 huishoudens, betaalt zulke hoge woonlasten dat zij te weinig geld overhouden om alle andere kosten voor levensonderhoud te kunnen betalen. Tot deze conclusie komt het Nibud naar aanleiding van het uitbrengen van twee rapporten over woonlasten.

Twee derde van alle huizenkopers geeft aan niet zeker te weten de hypotheeklasten te kunnen blijven dragen in het geval van werkloosheid, arbeidsongeschiktheid of een relatiebreuk. En bijna één op de zeven respondenten geeft aan dat dit (waarschijnlijk) niet zal lukken. Dit blijkt uit onderzoek van ING. Om dergelijk onheil het hoofd te kunnen bieden, kijkt 32% van de starters naar mogelijkheden om de maandlasten tijdelijk te beperken bij werkloosheid. Voor 18% is dit van belang in het geval van een scheiding. Flexibele hypotheekvoorwaarden zijn voor bijna zes op de tien huizenkopers net zo belangrijk als een lage rente.

Eigenaar-bewoners zijn aan bijkomende woonlasten op jaarbasis gemiddeld 204 euro (4,9 procent) minder kwijt dan een jaar geleden. Dat komt doordat de energieprijs is gedaald. Dit blijkt uit Woonlastenmonitor 2010, die is opgesteld door het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) van de Rijksuniversiteit Groningen.