Het ministerie van Financiën en de Belastingdienst hebben onderzoek laten doen naar de kennis van burgers over de inkomstenbelasting en de IB-aangifte. De uitkomst is op het eerste gezicht geruststellend: gemiddeld beantwoorden respondenten 71% van de twintig kennisvragen goed. Maar onder dat gemiddelde gaan forse lacunes schuil. Vooral bij onderwerpen die direct raken aan aangiftegedrag, aftrekposten en belastingdruk is het beeld minder rooskleurig.

De Belastingdienst heeft in de aangifteperiode voor de aangifte inkomstenbelasting 2016 tussen 1 maart en 1 mei ruim 8,7 miljoen aangiften binnen gekregen. Dat aantal is vergelijkbaar met eerdere jaren. Op de laatste dag ontving de Belastingdienst nog 288.173 aangiften. Van de binnengekomen aangiften kwam 99% online binnen, waarvan 4% via de App Aangifte 2016.

Het grootste deel van de vragen die de Belastingdienst gedurende de eerste weken van de aangifte inkomstenbelasting 2016 heeft ontvangen gaat over eigen woning en aftrekposten. Mensen hebben met name vragen over welke zorgkosten en studiekosten kunnen worden afgetrokken. Daarnaast ontvangt de Belastingdienst via de Belastingtelefoon en de online kanalen veel vragen over hypotheek en aftrekbare kosten bij de koop van een eigen woning.

Een belastingplichtige bracht de premies voor zijn beleggingsverzekering - bestemd voor aflossing van de hypotheek - in mindering op zijn belastbare inkomen. De belastinginspecteur ging hier niet in mee en paste de belastingaangifte aan. In hoger beroep gaf de rechter de inspecteur gelijk. Zie onder motivering en uitspraak van de recht

De Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) heeft een mooi voorbeeld voor een checklist "aangifte inkomstenbelasting 2012" welke als uitgangspunt kan dienen voor een eigen variant.