Kifid: Digitale handtekening via iDIN: kredietverstrekker mocht vertrouwen op medeondertekening

De consument vorderde aanvankelijk verwijdering van de BKR-registratie en schadevergoeding. Tijdens de zitting wijzigde zij haar vordering: Kifid moest vaststellen dat zij niet gebonden was aan de kredietovereenkomst en dus niet hoofdelijk aansprakelijk was. De Geschillencommissie wees de vordering af. De uitspraak is niet-bindend.

Vertrouwen op iDIN
Tussen partijen stond vast dat de kredietovereenkomst elektronisch tot stand was gekomen en dat daarbij gebruik was gemaakt van de persoonlijke iDIN van de consument. Kifid neemt als uitgangspunt dat de wederpartij van degene wiens elektronische handtekening is geplaatst, erop mag vertrouwen dat deze handtekening ook daadwerkelijk van die persoon afkomstig is. Dat kan anders zijn als er concrete aanwijzingen zijn om daaraan te twijfelen.

Die aanwijzingen ontbraken hier volgens de commissie. Bij de aanvraag waren persoonlijke gegevens en documenten van de consument verstrekt. Ook stond vast dat de overeenkomst via haar iDIN was ondertekend. Dat Santander uitsluitend met de ex-partner had gecommuniceerd en dat de consument geen afzonderlijke bevestigingsmail of overige documentatie had ontvangen, maakte dit niet anders. Santander hoefde daaruit niet af te leiden dat de consument niet betrokken was bij de aanvraag.

Relevant is dat de consument achteraf WhatsApp-berichten overlegde waaruit zou volgen dat zij eerder had aangegeven niet te willen tekenen. Maar deze berichten waren niet aan Santander gericht en Santander was daar ten tijde van de elektronische ondertekening ook niet mee bekend. Daarmee konden deze berichten niet maken dat Santander destijds had moeten twijfelen aan de iDIN-ondertekening.

Santander vermeldt zelf dat iDIN wordt gebruikt om zich te legitimeren en/of een financieringscontract te ondertekenen; bij gezamenlijke aanvragen ontvangen beide aanvragers volgens Santander pas een ondertekenverzoek nadat beiden hun deel hebben afgerond.

Geen BKR-verwijdering via deze route
Omdat Kifid oordeelde dat Santander mocht vertrouwen op de elektronische handtekening, bleef de consument partij bij de kredietovereenkomst. Daarmee bleef zij ook hoofdelijk aansprakelijk. De verlangde verklaring voor recht werd afgewezen.

Praktisch betekent dit dat de discussie tussen consument en ex-partner hiermee niet is beslecht. Als de ex-partner inderdaad zonder toestemming persoonlijke gegevens en iDIN heeft gebruikt, zal de consument haar civielrechtelijke positie tegenover de ex-partner moeten bepalen. Tegen Santander slaagde de klacht niet, omdat het gestelde misbruik niet in de risicosfeer van Santander werd gelegd.

Fintool-commentaar
Deze uitspraak laat opnieuw zien dat afspraken of gedragingen tussen ex-partners niet zonder meer aan de kredietverstrekker kunnen worden tegengeworpen. Voor de adviespraktijk is vooral van belang dat “ik heb niet willen meetekenen” iets anders is dan “de kredietverstrekker had moeten weten dat ik niet wilde meetekenen”.

De digitale omgeving geeft daarbij een extra aandachtspunt. Wie toegang geeft tot bankmiddelen, identificatiemiddelen, e-mail of telefoon, kan achteraf in een lastige bewijspositie terechtkomen. De aanbieder mag in beginsel vertrouwen op een rechtsgeldig verlopen identificatie- en ondertekenproces, tenzij sprake is van concrete signalen die de aanbieder hadden moeten alarmeren.

Bij relatiebeëindiging blijft het advies onverminderd: regel financiële ontvlechting actief en aantoonbaar. Denk aan blokkeren of beëindigen van lopende kredieten, ontslag uit hoofdelijke aansprakelijkheid, schriftelijke bevestiging door de kredietverstrekker en controle van BKR-registraties. Onderlinge afspraken met een ex-partner zijn nuttig, maar binden de kredietverstrekker niet vanzelf.

Bron: Kifid