StasFin: persoonlijk pensioenadvies blijft (voorlopig) belast – en ook niet aftrekbaar

Keuzebegeleiding vs. persoonlijk pensioenadvies

De brief zet nog eens scherp neer waar de fiscale scheidslijn loopt:

A. Verplichte keuzebegeleiding (Wtp) – onbelast
Pensioenuitvoerders moeten deelnemers begeleiden bij keuzes binnen de pensioenregeling (denk aan keuzes in de regeling, de keuzeomgeving, keuze-ondersteunende informatie). Omdat dit volgens Financiën niet leidt tot een privévoordeel, wordt dit niet tot het loon gerekend.

B. Aanvullend persoonlijk pensioenadvies – belast (loon in natura)
Zodra een werkgever een adviseur inschakelt die de werknemer persoonlijk/individueel adviseert op basis van informatie naast de pensioenregeling (bijv. hypotheek, aangifte IB, totale vermogenspositie), is sprake van persoonlijk pensioenadvies. Dat is een privé-uitgave die de werknemer zich bespaart doordat de werkgever betaalt. Daarom kwalificeert het als belast loon (in natura).

Praktisch herkenningspunt: zodra het gesprek “breder” wordt dan de regeling en persoonlijke financiële data nodig zijn (woning/hypotheek/IB/vermogen), is het al snel persoonlijk advies.

Kan het dan toch onbelast via de werkkostenregeling?
De Kamerbrief bevestigt dat er een route kan zijn: een werkgever kan onder voorwaarden de vrije ruimte benutten binnen de werkkostenregeling (WKR) om een persoonlijk pensioenadvies zonder loonheffingen te verstrekken, mits er voldoende vrije ruimte is. Let op: dat is geen “vrijstelling” van het loonbegrip, maar een eindheffingsroute (en dus afhankelijk van vrije ruimte, gebruikelijkheid en werkgeversbeleid).

De staatssecretaris noemt in feite drie blokken aan bezwaren:

(1) Ongelijkheid / onevenwichtigheid
Alleen werknemers bij wie de werkgever betaalt zouden voordeel krijgen. Werknemers zonder vergoeding, en ook IB-ondernemers/resultaatgenieters (zonder werkgever) zouden achterblijven. Gelijke behandeling zou dan juist vragen om een aftrekpost in de inkomstenbelasting voor iedereen.

(2) Budgettaire derving + dekking nodig
Aftrekbaar maken of onbelast laten leidt naar verwachting tot een derving van miljoenen tot tientallen miljoenen euro’s, en die effecten zijn inkomstenkaderrelevant (dus: moeten worden gedekt).

(3) Uitvoering en complexiteit (coalitieakkoord)
Met name een nieuwe aftrekpost in de IB vraagt uitvoeringstechnisch veel (controleerbaarheid, afbakening, administratieve last). Bovendien past een nieuwe uitzondering niet bij de ambitie om regels eenvoudiger te maken.

Conclusie van Financiën: omdat keuzebegeleiding al onbelast is, is er “alles overziende” geen aanleiding om aanvullend persoonlijk pensioenadvies onbelast te maken of wettelijk te faciliteren via aftrek.

Wat betekent dit voor de adviespraktijk?

1) Label het traject vooraf: “keuzebegeleiding” of “persoonlijk advies”

Voor werkgevers, pensioenuitvoerders en adviseurs is de afbakening cruciaal. Maak vooraf expliciet:

• Doel en scope: blijft het bij keuzes binnen de regeling, of gaat het over totale financiële planning?
• Benodigde data: zodra hypotheek/IB/vermogen nodig is, schuift het snel richting persoonlijk advies.
• Contractpartij: wie is opdrachtgever (werkgever of werknemer) en wat wordt precies geleverd?

2) Als werkgever tóch wil faciliteren: check WKR en alternatieven

Wil een werkgever werknemers toch helpen met individueel pensioen-/financieel inzicht, dan is het gesprek nu vooral: past dit in de vrije ruimte?
En zo niet: kan het dan anders worden ingericht, bijvoorbeeld meer richting algemene voorlichting (zuivere werkgeverskosten) in plaats van individueel advies?

3) Let op de “woning-haak”: hypotheekvraagstukken trekken het advies al snel persoonlijk

Veel pensioenkeuzes raken de eigen woning (aflossen vs. sparen, lastendruk na pensionering, partnerpensioen, nabestaanden). Juist dát maakt het advies vaak persoonlijk: je kunt niet goed adviseren zonder inzicht in hypotheek, fiscale positie en cashflow. Daarmee kom je snel in het “belast loon”-domein zoals de brief het beschrijft.