Kamerbrief bescherming consument bij achteraf betalen

Op 2 april 2026 stuurde minister E. Heinen (Financiën) een Kamerbrief over de versterking van de consumentenbescherming bij “Buy Now, Pay Later” (BNPL), oftewel achteraf betalen. De kern: met de herziene Europese Richtlijn Consumentenkrediet (CCDII) komt BNPL (voor het eerst echt) onder een stevig Europees kredietkader te vallen. Dat betekent: vergunningplicht, kredietwaardigheidstoets, strengere reclameregels, (mogelijk) BKR-registratie en meer bescherming bij betalingsproblemen.

BNPL wordt “gewoon krediet” (en dus zwaarder gereguleerd)
De brief schetst dat BNPL de afgelopen jaren sterk is gegroeid en inmiddels “dagelijks betaalgedrag” is. Tot nu toe viel BNPL vaak buiten het klassieke consumentenkredietkader; met CCDII wordt BNPL juist expliciet onder dat kader gebracht. Concreet noemt de Kamerbrief (richtinggevend voor implementatie) o.a.:

• Vergunningplicht bij AFM voor BNPL-aanbieders;
• kredietwaardigheidstoets (denk aan leennormen/BKR-checks);
• informatie- en zorgplichten richting consumenten;
• regels over reclame (meer “verantwoord krediet”);
• regels rond registratie bij BKR, maximering invorderingskosten, respijtmaatregelen, doorverwijzen naar schuldhulp bij problemen;
• verbod op aanbieden aan minderjarigen (CCDII + nationale invulling).Waarom dit relevant is voor de adviespraktijk?

Omdat achteraf betalen daarmee veel vaker gaat “meetellen” in het kredietdomein (en dus óók in het gesprek over betalingsdiscipline, schuldenrisico’s en – uiteindelijk – hypotheekacceptatie).

Kamer wilde extra nationale regels – maar Europa begrenst

In de Kamer leefden wensen zoals:

• BNPL beperken/verbieden in fysieke winkels,
• BNPL uitsluiten uit digitale wallets (zoals Apple Wallet),
• extra regels voor webshopplatforms,
• hardere beperkingen op reclame,
• en zelfs een verbod op BNPL voor onder 21 jaar.

De minister is duidelijk: CCDII is maximumharmonisatie. Dat betekent dat lidstaten in beginsel geen “nationale koppen” mogen zetten op producten die onder de richtlijn vallen. Selectieve verboden (bijv. alleen in fysieke winkels of alleen in Apple Wallet) zijn volgens het kabinet juridisch niet verenigbaar met het EU-kader.

Wat Nederland wél extra doet (binnen de ruimte)
De brief noemt drie nationale accenten die wél binnen de (vermeende) ruimte passen:

a) Verbod BNPL aan minderjarigen + verplichte leeftijdsverificatie
Nederland legt – aanvullend – een verbod op uitstel van betaling aan minderjarigen vast en maakt leeftijdsverificatie verplicht.

b) Grote webshopplatforms: álle uitstel van betaling onder CCDII
Voor grote platform-webshops (online marktplaatsen waar óók derden verkopen) gaat Nederland regelen dat elke vorm van uitstel van betaling onder CCDII-consumentenbescherming valt, óók als het platform dit “zelf” aanbiedt.

c) Reclameregels: lidstaatoptie wordt benut
Nederland benut de CCDII-optie om reclame te verbieden die bijvoorbeeld snelheid/gemak van krediet benadrukt of waarin een korting alleen bij krediet geldt.

Gedragscode BNPL: opvallende cijfers (en een waarschuwing)
In aanloop naar CCDII wordt nog gewerkt met (zelf)regulering via de Gedragscode BNPL. De minister noemt resultaten uit de jaarlijkse zelfevaluatie (periode 1 sep 2024 t/m 31 aug 2025) van aangesloten aanbieders (Klarna, Riverty, Billink en in3), o.a.:

• ca. 59 miljoen BNPL-transacties;
• bij 2,59% incassokosten (was 4% in 2024);
• 0,75% doorgezet naar incassobureau (was 0,84% in 2024);
• 1,8 miljoen transacties afgewezen omdat klanten een ingebrekestelling hadden ontvangen (fors hoger dan 2024).

Maar: op klantniveau zijn de cijfers “zorgelijk”:

• circa 5,5 miljoen klanten gebruikten BNPL, gemiddeld 10 transacties p.p.;
• 40,8% kreeg minstens één kosteloze betalingsherinnering;
• 26,4% kreeg een ingebrekestelling;
• 13,5% kreeg incassokosten;
• 4,45% is doorgezet naar incassobureau.

Voor adviseurs is dit vooral relevant als signaal: BNPL is voor een grote groep geen “gratis betaalgemak”, maar leidt geregeld tot betalingsfrictie (met mogelijke gevolgen voor kredietwaardigheid).

Zelfuitsluiting: sector bouwt al aan oplossingen
De motie over een zelfuitsluitingsregister (vergelijkbaar met CRUKS) wordt in de brief besproken. De minister wijst op bestaande initiatieven:

• Billink’s “Schulden Preventie Register” (zelfuitsluiting op verzoek consument of hulpverlener);
• Riverty, Klarna en in3 staan positief tegenover deelname;
• Klarna heeft daarnaast een opt-out in de app voor bepaalde kredietproducten.

Het kabinet ziet daarom nu geen noodzaak voor extra maatregelen, maar blijft monitoren.

Tijdlijn: implementatie vertraagd, maar regels moeten uiterlijk 20 november 2026 gelden
Belangrijk detail: de implementatie van CCDII is vertraagd; de oorspronkelijke implementatiedeadline 20 november 2025 is verstreken. De Europese Commissie heeft op 29 januari 2026 een standaardingebrekestelling gestuurd (inbreukprocedure gestart). De regels moeten uiterlijk 20 november 2026 van toepassing zijn.

Praktische boodschap: de “zware” BNPL-regels komen eraan en het kabinet vraagt de Kamer om behandeling met voorrang.

Bron: Rijksoverheid