Deze analyse, uitgevoerd op verzoek van de informateurs, is gebaseerd op het financieel kader van het Regeerakkoord zoals ontvangen op woensdag 24 oktober. Voorliggende analyse is dus géén analyse van het Regeerakkoord. In hoofdstuk 8 wordt ingegaan op de woningmarkt / hypotheekrente.

Deze analyse, uitgevoerd op verzoek van de Minister-president, is gebaseerd op het financieel kader van het Regeerakkoord zoals ontvangen op woensdag 24 oktober en de aanpassingen daarop ontvangen op 9 en 11 november. Ook zijn de verschillen met de CPB Notitie van 29 oktober omschreven.

In de periode 2008-2013 daalden huizenprijzen met bijna 25 percent als gevolg van de economische crisis. De interactie tussen de woningmarkt en de kredietverstrekking aan bedrijven kan de gevolgen van een economische crisis verergeren. In een Engelstalige 'Discussion Paper' gaat het CPB nader in op de rol van het eigen huis als onderpand op leningen van ondernemers.

In het Centraal Economisch Plan 2014 (zie download) geeft het CPB in detail toelichting op de actuele ontwikkelingen van de Nederlandse economie, ook in internationaal perspectief.

Berichtgeving van diverse kanten suggereert grote gevolgen van het Regeerakkoord voor de koopkracht van specifieke huishoudens, met name door de introductie van de inkomensafhankelijke zorgpremie (iazp). Daardoor is onduidelijkheid ontstaan over de koopkrachteffecten van het Regeerakkoord.

In zijn jaarlijkse risicorapportage besteedt het CPB extra aandacht aan de pensioen- en de verzekeringssector. Ook wijst het CPB op de risico’s die zijn verbonden aan de onvolledigheid van het Europese institutionele raamwerk voor banken en langdurig ruim monetair beleid en besteedt het aandacht aan de privatisering van banken en verzekeraars.

Woningzoekers houden deels rekening met geluidsoverlast en luchtvervuiling bij de aankoop van een huis. Een verbetering in de luchtkwaliteit en een vermindering van geluidsoverlast lijkt voor een beperkte stijging van de onderliggende waarde van huizen te zorgen.

Naast de bedrijfsactiva is voor veel kleine ondernemers het eigen huis de belangrijkste zekerheid die zij een bank kunnen bieden. De interactie tussen de woningmarkt en de kredietverstrekking aan bedrijven kan echter de gevolgen van een economische crisis verergeren. Doordat de waarde van het onderpand van kleine ondernemers afneemt, daalt ook de kans om krediet te krijgen. Hierdoor wordt het voor bedrijven moeilijker hun activiteiten te financieren of te investeren. In een CPB publicatie wordt hier op ingegaan.

Het Nederlandse financiële stelsel is vooralsnog stabiel genoeg om de gevolgen van de coronacrisis op te vangen. Mede door de goede uitgangspositie van voor de crisis en dankzij het steunbeleid van de overheid zijn de risico’s beperkt. Dat concludeert het Centraal Planbureau in de jaarlijkse Risicorapportage Financiële Markten.

De recente stijging van de overheidsschuld was economisch logisch, omdat daarmee de negatieve economische gevolgen van de crisis zijn gedempt. Op termijn is echter een lager schuldniveau gewenst om te voorkomen dat de Nederlandse economie in problemen komt. In twee publicaties (zie downloads) geeft het CPB een analyse en achtergrondsinformatie.