De markt voor kleinschalige bedrijfsruimten heeft – net als de kantorenmarkt – te kampen met een tegenvallende afzet. Beleggers en projectontwikkelaars werden daarom vorig jaar geconfronteerd met een toename van het aantal bedrijfsunits die nog verhuurd of verkocht moeten worden.

De NMa waarschuwt marktpartijen die van plan zijn collectief leegstaande kantoren te slopen. Volgens de toezichthouder leidt afgesproken sloop tot krapte en dus hogere prijzen voor andere kantoren en bedrijfsruimtes. Het is dan een oneigenlijk middel van vastgoedeigenaren om de huur te verhogen.

Deze ontwerpwijziging van het Bouwbesluit 2012 voert een zogenoemde label C-verplichting voor kantoren in.

Elk kantoorgebouw moet per 1 januari 2023 minimaal energielabel C hebben. Op dit moment heeft naar schatting 44% van de label-C-plichtige kantoren label C of beter.

Voor het eerst sinds 2015 is er vier kwartalen op rij een dalende trend in de transactieprijzen van kantoren. In het eerste kwartaal van 2024 zaten ook de verkoopprijzen van huurwoningen niet in een opwaartse trend, net als in het kwartaal ervoor. Bij industriepanden en winkelpanden was wel een stijgende trend te zien. Dit blijkt uit nieuwe cijfers van het CBS en het Kadaster.

Het wordt gemakkelijke om leegstaande kantoren om te bouwen tot woningen. De bouwnormen voor de omzetting worden versoepeld. Dat heeft minister Piet Hein Donner van Binnenlandse Zaken in een overleg met de Tweede Kamer toegezegd.

Het aanbod aan lege kantoren is zo groot dat geen enkele economische opleving de huidige voorraad structureel kan wegwerken. Marktleider in vastgoedtransacties DTZ Zadelhoff verwacht dat de markt de komende jaren verder zal krimpen. ‘De overheid moet actie ondernemen.’

De oproep van de AFM en DNB om meer openheid te geven over de taxaties van kantoren, bedrijfsruimte en winkelcentra werkt averechts. Volgens Marco Hekman van vastgoedmakelaar en -taxateur CBRE, een van de grootste adviesbureaus voor commercieel vastgoed ter wereld, duidt die oproep op een gebrek aan vastgoedkennis bij de toezichthouders.

De huidige hoge leegstand op de kantorenmarkt is vanuit historisch perspectief niet uniek. Wat de situatie echter zorgwekkend maakt is een combinatie van de verwachte daling van de werkgelegenheid en een mogelijke daling van het kantoorgebruik per werkende. Dat schrijft het CPB in zijn notitie ‘Kantorenmarkt in historisch en toekomstig perspectief’.

De rechtbank in Den Haag heeft onlangs zes WOZ-beschikkingen naar de prullenbak verwezen vanwege het ontbreken van een toilet in kantoorruimtes. Volgens de rechter was hier geen sprake van zelfstandige WOZ-objecten.