Belang juist tarief overdrachtsbelasting Als je een financieringsopzet maakt voor de klant die een bestaande woning koopt, is de overdrachtsbelasting een onderdeel van de kosten koper. Daarom is het van belang te weten welk tarief overdrachtsbelasting in zijn specifieke geval geldt. Let wel: voor nieuwbouwwoningen geldt een omzetbelasting en daarom geen overdrachtsbelasting. In dit themanummer vatten we de hoofdlijnen van de overdrachtsbelasting uit. Let wel: er zijn diverse uitzonderingen of bijzondere situaties, die hier niet behandeld worden.

Wat is een verblijvingsbeding? Een verblijvingsbeding is een bepaling in een notarieel samenlevingsovereenkomst, waarin wordt afgesproken dat de gezamenlijke bezittingen bij het overlijden van één van de partners automatisch toekomen aan de langstlevende partner. Veelal gaat het om gezamenlijke bezittingen, zoals: Een gezamenlijke woning; De inboedel; De auto; De gezamenlijke rekeningen.

In dit themanummer leggen we uit welke kosten met betrekking tot de eigen woning aftrekbaar zijn. De bekendste aftrekpost is natuurlijk de rente over de eigenwoningschuld (EWS). Maar daarnaast zijn er diverse andere aftrekbare kosten. Ook zijn er bepaalde valkuilen bij aftrekposten of in specifieke situaties, die we in dit thema benoemen.

Als klanten gaan scheiden (of uit elkaar gaan in het geval van samenwoners) speelt de gezamenlijke eigen woning en de bijbehorende eigenwoningschuld (EWS) een grote rol. Zowel fiscaal als juridisch moeten partners de woning en de bijbehorende EWS formeel verdelen.

Sinds 2013 is een eigenwoningschuld (EWS): een schuld die is aangegaan voor de verwerving, verbetering of onderhoud van de eigen woning en die volgens een contractueel aflossingsschema ten minste annuitair (dus annuitair of lineair) in maximaal 360 maanden wordt afgelost. Er is dus sprake van een aflossingseis. Daarnaast moet rekening gehouden worden met een eventuele eigenwoningreserve of aflossingsstand. In dit themanummer bespreken we de aflossingseis en de aflossingsstand. De situatie dat een klant voor 2013 al een EWS heeft (gehad) behandelen we hier niet. Hierover verschijnt een apart themanummer. Ook de situatie dat partners met een verschillend een eigenwoningverleden samen een woning kopen en hiervoor een EWS aangaan, behandelen we hier niet. Hierover verschijnt een apart themanummer.

Sinds 2013 is een eigenwoningschuld (EWS): een schuld die is aangegaan voor de verwerving, verbetering of onderhoud van de eigen woning en die volgens een contractueel aflossingsschema ten minste annuïtair (dus annuïtair of lineair) in maximaal 360 maanden wordt afgelost.  Als een klant daarvoor al een EWS had, dan kan deze klant tot op de dag van vandaag onder voorwaarden gebruik maken van het overgangsrecht. Als we het hebben over een EWS onder het overgangsrecht, dan spreekt de wet over een ‘bestaande eigenwoningschuld’ (BEWS), gaat het over een EWS onder het nieuwe (huidige) recht, dan korten we dat af met NEWS (‘nieuwe eigenwoningschuld’).

Als partners samen een woning kopen en hiervoor een hypotheek afsluiten, eist elke geldverstrekker dat beide partners debiteur worden voor elk leningdeel. Het juridische gevolg hiervan is dat beide partners voor elk leningdeel hoofdelijk aansprakelijk zijn. In fiscaal opzicht geldt als hoofdregel dat beide partners 50% aandeel hebben in elk leningdeel. Hiervan kunnen partners alleen afwijken als de schuld geen deel uitmaakt van de huwelijksgemeenschap.

De Rechtbank Noord Holland heeft uitspraak gedaan in deze zaak over de vraag of een als bedrijfsruimte verkocht appartementsrecht tóch (deels) als woning kwalificeert voor het 2%-tarief overdrachtsbelasting.

In deze uitspraak van het Gerechtshof Amsterdam (17 februari 2026, ECLI:NL:GHAMS:2026:385) draait het om een klassiek “scheidingsdossier” dat jarenlang blijft doorsudderen: de ex-echtgenoten zijn al in 2013 gescheiden, maar de gemeenschappelijke woning is nooit (juridisch) verdeeld. Als de woning uiteindelijk in 2024 voor een veel hogere prijs wordt verkocht, ontstaat ruzie: welke waarde telt voor de verdeling? De (oude) waarde uit 2018 of de (hoge) verkoopprijs uit 2024?

Rechtbank Midden-Nederland heeft uitspraak gedaan over een sale-and-lease-back (SALB) “verzilverproduct” voor senioren en de vraag wanneer zo’n overeenkomst (i) kan worden vernietigd en (ii) wat de gevolgen zijn als achteraf blijkt dat de verkoper niet beschikkingsbevoegd was én de aanbieder (mogelijk) misleidend en onvoldoende transparant communiceerde.