Als klanten gaan scheiden (of uit elkaar gaan in het geval van samenwoners) speelt de gezamenlijke eigen woning en de bijbehorende eigenwoningschuld (EWS) een grote rol. Zowel fiscaal als juridisch moeten partners de woning en de bijbehorende EWS formeel verdelen. Zo geeft dit document antwoord op vragen zoals: Wat zijn de gevolgen van echtscheiding/ relatiebreuk voor de eigenwoningschuld van beide ex-partners in zowel de situatie dat de gemeenschappelijke woning wordt verkocht als dat een van ex-partners wordt uitgekocht?

Klant man verwerft 1-12-2006 zijn eerste woning, EWS € 151.500. Verkoop 1-3-2014 met restschuld € 26.500. De restschuld is gefinancierd met een persoonlijke lening die nog niet volledig is afgelost. Klant vrouw verwerft 4-6-2010 haar eerste woning, EWS € 146.000. Verkoop 1-5-2014, geen EWR. Zij speelt quitte. Klanten kopen samen een huis 15-4-2014. Eigenwoningschuld € 279.760 waarvan € 65.000 aflossingsvrij en € 214.760 annuïtaire aflossing, looptijd 360 maanden. 1-1-2018 klant man sluit een persoonlijke lening af voor een verbouwing (EWS) € 11.330. Zij wonen samen met een samenlevingscontract. Begin 2020 kopen zij samen een nieuwe woning met voor € 500.000 k.k. Zij willen voor € 20.000 verbouwen. De huidige woning is € 370.000 waard en moet nog verkocht worden. EWS bij ING thans € 256.236. Klopt het dat circa € 250.000 vormvrij is? Klanten hebben de voorkeur voor een aflossingsvrij leningdeel van € 100.000 in de nieuwe situatie. Ik heb de excell rekentool van Fintool gebruikt. Er is niet eerder een interne draagplicht vastgelegd. Kan dit in de toekomstige situatie alsnog? De restant duur aftrek heb ik met de rekentool vastgelegd.

Als partners samen een woning kopen en hiervoor een hypotheek afsluiten, eist elke geldverstrekker dat beide partners debiteur worden voor elk leningdeel. Het juridische gevolg hiervan is dat beide partners voor elk leningdeel hoofdelijk aansprakelijk zijn. In fiscaal opzicht geldt als hoofdregel dat beide partners 50% aandeel hebben in elk leningdeel. Hiervan kunnen partners alleen afwijken als de schuld geen deel uitmaakt van de huwelijksgemeenschap. Zo geeft dit document antwoord op vragen zoals: Hoe wordt de eigenwoningschuld (EWS) van partners vastgesteld als de wettelijke regeling van toepassing is en hoe wordt de eigenwoningschuld van partners vastgesteld als ze een draagplichtovereenkomst opstellen en wat in beide situaties het gevolg bij echtscheiding / relatiebreuk?

Voor de advisering over hypotheken is het begrip ´bestaande eigenwoningschuld´ (Box 1) omschreven in Wet IB2001, artikel 10bis.1 ‘bestaande eigenwoningschuld’ relevant voor het bepalen van het wel/niet verplicht annuïtair /lineair aflossen van de hypotheek, zoals deze sinds Belastingplan 2013 (BP2013) bestaat. In een compilatie van diverse Fintool artikelen/helpdeskvragen wordt aan de hand van een aantal casussen/helpdeskvragen nader ingezoomd op de (on)mogelijkheden gebruik te maken van aflossingsvrije leningen of voortzetting van bijvoorbeeld een KEW/SEW/BEW.