Spaarbankenoorlog op komst?

Op dit moment zijn er zo’n zeven partijen die op een spaarrekening zonder voorwaarden meer bieden dan 4,5% rente. In alle gevallen gaat het om dochters van buitenlandse spelers waaronder veel Turkse banken. Vanaf dit weekend verhoogt ook Ohra de rente van 4% naar 4,6%.

Benelux

Ook in België is hetzelfde spaarrenteverschijnsel te zien. Nederland en België zijn aantrekkelijk vanwege de grote omvang van de spaarmarkt. In de Benelux wordt relatief het meest gespaard in heel Europa. In totaal hebben particulieren in Nederland zo’n 257 miljard euro uitstaan.

Deposito

De grote banken hielden zich lang afzijdig van de renteoorlog. Maar ook zij komen nu in beweging, met name via hoge rentes op zogenoemde deposito’s. Dat is geld dat langer vaststaat. Zo is Fortis koploper met een rente van 5,6% op geld dat vijf jaar vaststaat. Enerzijds zien de gevestigde namen miljarden aan hun neus voorbij gaan, anderzijds zoeken banken in deze tijden van de kredietcrisis naar veilige manieren om geld aan te trekken.

Fortis

Opmerkelijk is de landelijke advertentiecampagne van Fortis. Fortis promoot zijn nieuwe spaarrente van 5,6% voor mensen die hun geld vijf jaar vast zetten. Dat tarief is vergelijkbaar met die van de Turkse banken Garanti en Akbank. Het is een opvallende stap voor een bank die zegt niet in acute problemen te verkeren, maar toch vorige week uitzonderlijke stappen moest nemen om ruim 8 miljard euro te verzamelen.

Met het stunttarief op de depositomarkt wil Fortis kennelijk ook de komende vijf jaar doorgaan. Want de spaarmarkt is een beproefd middel voor banken om aan zogeheten funding te komen: het verzamelen van geld als verplicht buffervermogen voor uitstaande kredieten. Onder meer DSB Bank en SNS Reaal meldden eerder al miljarden aan spaargeld te hebben opgehaald, omdat de interbancaire geldleenmarkt door de kredietcrisis nagenoeg is opgedroogd.

Rabo: misbruik

Overigens beschuldigt marktleider Rabobank de buitenlandse banken ervan dat zij misbruik maken van het depositogarantiestelsel dat spaarders beschermt tegen het faillissement van banken. Volgens Rabo-bestuursvoorzitter Bert Heemskerk in het Financieele Dagblad, leidt dit tot oneerlijke concurrentie.

“Het stelsel stelt zwakke buitenlandse banken in staat om spaargeld binnen te halen. Feitelijk zeggen ze in hun advertenties: ‘U hoeft zich geen zorgen te maken, als we omvallen, betaalt de Rabo de schade’.”

Garantiestelsel

Onder het depositogarantiestelsel krijgen particulieren en kleine ondernemingen tot 38.000 euro vergoed als hun bank omvalt. Alle in Nederland gevestigde banken dragen in geval van een faillissement bij naar rato van hun omvang. Rabo is marktleider op de spaarmarkt met een aandeel van 40%.

Volgens Heemskerk bieden sommige buitenlandse spelers als gevolg van de kredietcrisis onrealistisch hoge rentes. “Banken waarvan ik de naam soms niet eens ken, bieden 5% of meer. Dat doen ze alleen omdat ze elders geen geld meer kunnen aantrekken.” Rabobank kan volgens Heemskerk niet meer rente bieden dan de bank nu doet doordat het geld anders niet met winst kan worden uitgezet. “Wij bieden hypotheken aan van iets boven 4%. Bij een hogere spaarrente lijden wij daar zwaar verlies op.” Een internetspaarrekening van Rabo levert net als vergelijkbare rekeningen van ABN Amro, ING en Fortis minder dan 3% op. Bij termijndeposito's, die ook onder het garantiestelsel vallen, ligt dat percentage hoger.  Heemskerk wil het depositogarantiestelsel zo aanpassen dat er minder oneerlijke concurrentie ontstaat. De Rabo-topman gaat de zaak voorleggen aan de AFM.

Europa

Europese wetgeving verplicht lidstaten om spaarders tot 20.000 euro te beschermen. Het Nederlandse stelsel werd bovendien onlangs nog aangepast na het faillissement van Van der Hoop. Onder leiding van de Nederlandsche Bank verhoogden de banken het maximaal gegarandeerde bedrag van 20.000 tot 40.000 euro. Daarbij geldt een eigen risico van 10%.

Bronnen: Het Financieele Dagblad / De Financiële Telegraaf / NRC Handelsblad, 05-07-2008