Een andere kijk op de kredietcrisis

In zijn betoog wijst hij eerst op de voorspoed van de economie waar slechts één donkere wolk tegenover staat. Die wolk is de lage prijs van risico. De voorspoed doet het risicobewustzijn verminderen. Daar komt bij dat door de jarenlange extreem lage rente banken en pensioenfondsen op jacht moesten naar meer rendement en dus minder kieskeurig werden.

Welnu, stelt Groot, de ‘kredietkrimp’ (i.p.v. 'kredietcrisis') pakt precies deze onevenwichtigheden aan. De hogere rente roept de meest roekeloze trapezewerkers in de financiële industrie tot de orde. De 'carry trade' in Japanse yens moet weer worden teruggedraaid, waardoor de belachelijk lage koers van de yen terugkeert naar meer realistische niveaus. Kortom, voorlopig lijkt de hogere rente de onweerswolk op te lossen voordat zich een vreselijke stortvloed kan ontwikkelen.

Wat blijft, is de beeldvorming over de Amerikaanse huizenmarkt en in het bijzonder de 'subprime'-hypotheekleningen. (…) Hoe groot zijn de problemen werkelijk? Sinds de start van de subprime-markt in 1998 bedraagt het percentage betalingsachterstanden gemiddeld 12,2. Dat liep dit jaar op tot 13,8 procent. Hoewel betalingsachterstanden later vaak ingehaald worden, duidt dit toch op een groeiend probleem. Evenals het het percentage beslagleggingen dat opliep tot 5,1 procent van de subprime-hypotheken.

Voor Nederlandse begrippen zijn deze percentages wanbetaling uitzonderlijk hoog, maar in Amerika kijken ze er anders tegenaan. Voor ruim negen op de tien gezinnen met een subprime-lening is de droom van een eigen huis wel degelijk gerealiseerd. En meestal is het niet zo dat hun schulden groter zijn dan de waarde van het huis. De laatste vijf jaar zijn de Amerikaanse huizenprijzen 54 procent gestegen en pas de laatste maanden gaat daar wat vanaf.

Zijn de lage inkomens in Nederland zo veel beter af, vraagt Groot zich af. Dat valt nog te bezien. Zo meldde Postbank- directeur Vincent van den Boogert recentelijk dat in Nederland de schade van wanbetaling op hypotheken hooguit enkele basispunten in de rente beloopt. Mooi voor de banken, maar je kunt je afvragen hoeveel mensen met lage inkomens in dit land de laatste jaren ten onrechte geen hypotheek hebben gekregen en dus een flinke waardestijging van het eigen huis hebben misgelopen. Hoe dan ook, het extreem lage schadepercentage verraadt dat het met de moordende concurrentie op de Nederlandse hypotheekmarkt reuze meevalt.

Dramatische beelden van pechvogels beklijven in een op rust en zekerheid gesteld land. Dat kan beleidsmakers gemakkelijk op het verkeerde been zetten. Eind jaren tachtig sneuvelde een plan van de VVD om huurders het recht te geven hun sociale huurwoning te kopen. De tegenlobby van de woningcorporaties wees met succes naar de rampen in Engeland, waar Margaret Thatcher op vergelijkbare manier ruim een miljoen mensen hun huurwoning liet kopen. Ook toen waren er schrijnende gevallen, duizenden wellicht, waar het misliep met de hypotheek. Maar die andere miljoen nieuwe huiseigenaren? Sinds Thatcher begon met haar 'right to buy' in 1979, zijn de huizenprijzen vertienvoudigd. Niemand die de 'working class' rijker heeft gemaakt dan Maggie. En in Nederland? Hier hebben we stinkend rijke woningcorporaties gekregen. Dat is het verschil.

Het is inderdaad een andere kijk op de subprime-crisis.

Bron: Het Financieele Dagblad, 21-08-2007