Nederland heeft een groot woningtekort. Als je de berichten daarover gelooft. De projectontwikkelaars (verenigd in de NVB) schreven er eind juni nog een ‘brandbrief’ over aan minister Vogelaar van Wonen. Vooral ‘starters’ zouden het moeilijk hebben, stelde de NVM begin juli. En het ministerie van Volkshuisvesting becijferde dat er dit jaar 130.000 huizen te weinig zijn.
Ter vergelijking: in een heel jaar worden er gemiddeld 70.000 nieuwe woningen gebouwd, waarvan 15.000 ter vervanging van gesloopte huizen. Door extra woningbouw moet het woningtekort in 2010 teruggedrongen zijn tot zo’n 100.000 woningen.
Deze cijfers worden geleverd door onderzoeksbureau ABF in Delft dat al 25 jaar de woningtekortcijfers produceert. Co Poulus is een van de betrokken onderzoekers. Het bureau berekent het tekort verrassend eenvoudig. Ze kijken naar het aantal mensen dat een woning zoekt en nog geen woning heeft: de starters. Het aantal starters is afkomstig uit een enquête onder zo’n 50.000 mensen door het hele land.
Het tekort van 130.000 woningen is dus gelijk aan het aantal jongeren voor wie niet direct zelfstandige woonruimte beschikbaar is. Voor hen duurt de zoektocht naar een eigen woning gemiddeld een jaar.
Maar dit ‘starterstekort’ is helemaal niet belangrijk, vindt Poulus. “Het Nederlandse woningtekort stelt weinig voor. Als alle jongeren een half jaartje langer zouden wachten voor ze het huis uitgaan, dan is het tekort al gehalveerd. Dit is geen groot maatschappelijk probleem.”
Het is volgens Poulus veel zinniger te kijken naar mensen die op zoek zijn naar een ándere woning, maar die niet kunnen vinden. Die groep is ruim twee keer zo groot. Zij hebben al wel een huis, maar niet op de gewenste plek, of van de gewenste grootte, of zonder het gedroomde tuintje.
“Het belangrijkste probleem op de huizenmarkt is dat de kwaliteit van woningen – de locatie, het aantal vierkante meters – niet aansluit op wat mensen willen.” Weliswaar is 98 procent van de woningen bezet, maar dat komt omdat iedereen wel een huis móet hebben. Mensen hebben geen keus.
Het kost mensen die snel willen verhuizen gemiddeld anderhalf jaar om die wens te realiseren, blijkt uit de enquête. Poulus noemt de woningmarkt een vastgelopen schuifpuzzel. Gedurende de anderhalf jaar dat mensen nog zoeken komt hun woning niet vrij. Andere woningzoekers kunnen daar dus niet in. Daardoor komt hun woning niet vrij, enzovoort. Niemand kan zo een kant op.
Volgens de woonwensen uit de enquête sluiten vraag en aanbod totaal niet op elkaar aan. Vooral eensgezinskoopwoningen zouden er te weinig zijn, zowel in als buiten de stad. Alles bij elkaar zouden bijna 300.000 woningen moeten worden vervangen om in de woonwensen van mensen te voorzien, 4 procent van alle huizen.
Volgens Poulos zijn de woonwensen ook realistisch. “We hebben wensen van mensen vergeleken met wat soortgelijke mensen uiteindelijk doen. Dat komt sterk met elkaar overeen, wat betekent dat mensen geen gekke wensen hebben.”
Met deze blik op de woningmarkt is bouwen niet zo zeer nodig om het tekort weg te werken, maar om de ongeschikte woningen te vervangen door woningen waar wel vraag naar is. Sloop als redding. Poulus zegt dit al lang voor te staan. “Toch waart dit achterhaalde starterstekort nog altijd rond. Niet alleen in Den Haag, ook bij gemeenten. Het duurt gewoon even voordat ze zo ver zijn.”
Het ministerie van Volkshuisvesting zegt na de zomer met een herzien cijfer over het woningtekort te komen.
200.000 jongeren zoeken jaarlijks voor het eerst zelfstandige woonruimte. Gemiddeld genomen duurt hun zoektocht een jaar. Als er 130.000 woningen extra zouden zijn, dan zouden de jonge woningzoekers direct kunnen doorstromen. Dit is het zogenoemde ‘woningtekort’ wat in veel discussies over de woningmarkt genoemd wordt en waar ook de woningbouwplannen van het kabinet op zijn gebaseerd. Dit tekort neemt niet toe. Jongeren maken de stap naar hun eerste huur- of koopwoning net zo vroeg als twintig jaar geleden. De gemiddelde leeftijd waarop jongeren hun eerste woning kopen, ligt al sinds 1986 rond de 30 jaar, zo blijkt uit de enquêtegegevens.
Bron: NRC Handelsblad, 04-08-2007
Fintool
info@fintool.nl
085 111 89 99