MijnFintool

Nieuws

Box 3 vanaf 2029: wat de gemiddelde verkrijgingsprijs betekent voor beleggers

Wie periodiek in hetzelfde indexfonds belegt, krijgt bij een gedeeltelijke verkoop volgens de box 3-novelle te maken met een gewogen gemiddelde verkrijgingsprijs. Dat bepaalt hoeveel koerswinst bij verkoop in box 3 valt. De Tweede Kamer nam de novelle op 12 november 2026 aan. De Eerste Kamer behandelt het voorstel nog. De beoogde ingangsdatum is 1 januari 2029.

Eén gemiddelde per soort belegging
Voor financiële instrumenten van dezelfde soort telt de gewogen gemiddelde verkrijgingsprijs. De Nederlandse Vereniging van Banken gaf hier vanwege de gegevenslevering aan de Belastingdienst de voorkeur aan boven FIFO* en LIFO**. De regel sluit aan bij de instrumenten die de belastingplichtige houdt. Dezelfde participaties over meerdere brokers verdelen levert daarom op zichzelf geen afzonderlijke fiscale kostprijzen op. Voor financiële instrumenten die iemand bij invoering al bezit, geldt volgens de novelle de waarde in het economische verkeer op 1 januari 2029 als fiscale startwaarde. Bij latere aankopen van dezelfde soort telt die startwaarde mee in het gewogen gemiddelde.

Rekenvoorbeeld met 30 jaarlijkse stortingen
Kapé Breukelaar illustreert in FiscAlert hoe de verkoopwinst uitpakt bij jaarlijkse inleg in een indexfonds. Fintool heeft het voorbeeld nagerekend. Een belegger legt aan het begin van ieder jaar € 2.500 in. De startkoers is € 100 en de koers groeit in dit voorbeeld jaarlijks met 8%. De eerste inleg levert 25 participaties op, de laatste circa 2,68. Na 30 jaar zijn de circa 303,96 participaties samen € 305.865 waard, bij een totale inleg van € 75.000. De belegger verkoopt tien participaties om zijn pensioen aan te vullen.

Verkoop van tien participaties Voorgesteld gewogen gemiddelde Hypothetisch LIFO
Verkoopopbrengst € 10.063 € 10.063
Toegerekende verkrijgingsprijs € 2.467 € 8.454
Gerealiseerde koerswinst € 7.595 € 1.609

De bedragen zijn onafhankelijk afgerond. Bij LIFO zouden de laatst gekochte participaties als eerste aan de verkoop worden toegerekend. Het voorbeeld veronderstelt dat alle aankopen onder het nieuwe stelsel vallen. Uitkeringen, kosten, verliesverrekening en het voorgestelde heffingsvrije resultaat zijn buiten de berekening gelaten.

Periodiek nieuwe inleg in een ander fonds
FiscAlert beschrijft hoe een belegger zijn periodieke aankopen over verschillende indexfondsen kan spreiden. De belegger houdt bestaande participaties aan en stuurt bijvoorbeeld elke vijf jaar alleen de nieuwe inleg naar een ander fonds dat dezelfde wereldindex volgt. Voor zover de participaties fiscaal afzonderlijke soorten financiële instrumenten vormen, heeft ieder fonds dan zijn eigen gemiddelde verkrijgingsprijs. Verkoopt de belegger tegen dezelfde euro-opbrengst uit het fonds waarin relatief het minste koerswinst zit, dan realiseert hij op dat moment minder winst. Welke positie dat is, hangt af van de verhouding tussen de actuele waarde en de verkrijgingsprijs. Twee fondsen die dezelfde index volgen kunnen verschillen in kosten, uitkeringsbeleid en de mate waarin ze de index volgen.

Een opname van € 10.000 uit het eerste of laatste fonds
Veronderstel dat de belegger uit het rekenvoorbeeld elke vijf jaar naar een ander fonds overstapt voor de nieuwe inleg. Elk fonds heeft voor deze berekening dezelfde startkoers en hetzelfde koersverloop. Na 30 jaar ziet een opname van € 10.000 er als volgt uit.

Fonds waaruit de belegger verkoopt Gemiddelde verkrijgingsprijs per participatie Gerealiseerde koerswinst bij € 10.000 verkoopopbrengst
Fonds met de inleg uit jaar 1 tot en met 5 € 115,95 € 8.848
Fonds met de inleg uit jaar 26 tot en met 30 € 794,09 € 2.108

Onder deze aannames realiseert de belegger circa € 6.739 minder koerswinst bij verkoop uit het laatst opgebouwde fonds. De winst op de aangehouden participaties kan bij een latere verkoop alsnog in de heffing vallen. Een verkoop van bestaande participaties om over te stappen naar een ander fonds kan zelf al leiden tot realisatie van koerswinst.

Wat belastinguitstel doet met het rendement
Bij een eenmalige aankoop, 8% jaarlijkse koersgroei en een verondersteld tarief van 35,5% dat pas bij verkoop over de hele koerswinst wordt geheven, resteert na 30 jaar een geannualiseerd nettorendement van 6,62%. Bij verkoop na 50 jaar is dat 7,08%. De daling ten opzichte van 8% bedraagt relatief ongeveer 17,2% respectievelijk 11,5%. Dat zijn verschillen in geannualiseerd rendement. In beide berekeningen is de heffing bij verkoop 35,5% van de gerealiseerde winst. Het tarief is een rekenaanname en kan in de praktijk afwijken. Voor een klant die zijn portefeuille als pensioenaanvulling wil gebruiken, is het relevant om per fonds de netto-opbrengst van een verkoop door te rekenen en te bepalen wanneer die opbrengst nodig is. Het fiscale voordeel van de verkoopvolgorde zit in het uitstellen van de heffing over de hogere nog ongerealiseerde winst.

  • * FIFO = First In First Out
  • ** LIFO + Last In First Out

Bronnen

Modules & dossiers

Opvoerdatum

19 nov 2026

Laatst gewijzigd

19 nov 2026

Reacties

Er zijn (nog) geen reacties op dit artikel

Graag eerst inloggen om deze pagina te bekijken.

Professionele onderbouwing van jouw klantdossier

Combineer de snelheid van onze specifiek op Nederlandse wet- en regelgeving getrainde AI met de diepgaande expertise van vakspecialisten. Fintool biedt de zekerheid van een altijd vakkundig onderbouwd dossier.
Lees verder

Fintool bv © 2003/2026. Alle rechten voorbehouden.
Lees graag de leveringsvoorwaarden en het privacy reglement.

1
1