Tweede Kamer stemt in met eenvoudiger partnerbegrip voor toeslagen

Let op: het gaat hier om het partnerbegrip voor TOESLAGEN. Wie door deze wetswijziging geen toeslagpartner (meer) is, is daarmee niet automatisch ook geen fiscaal partner of geen partner voor andere wettelijke regelingen. Nederland kent in verschillende wetten eigen partnerbegrippen, met ieder hun eigen voorwaarden en gevolgen. Bij advisering moet daarom steeds worden vastgesteld over welk partnerbegrip wordt gesproken.

Vier belangrijke wijzigingen

Het wetsvoorstel vereenvoudigt artikel 3 van de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen (Awir). De belangrijkste wijzigingen in het toeslagpartnerbegrip zijn:

• het criterium voor samengestelde gezinnen vervalt;
• het criterium partner in het voorafgaande jaar vervalt;
• het criterium partner voor de rest van het jaar vervalt;
• minderjarigen kunnen niet langer als toeslagpartner worden aangemerkt.

Samengestelde gezinnen
Onder de huidige regeling kunnen twee meerderjarigen die op hetzelfde adres wonen en waarbij ten minste één van hen een minderjarig kind heeft, onder omstandigheden toeslagpartners worden. Dat kan bijvoorbeeld spelen bij vrienden of familieleden die samenwonen, terwijl zij zichzelf helemaal niet als partners beschouwen. Juist dit criterium heeft in de praktijk tot situaties geleid waarin het juridische toeslagpartnerschap niet goed aansluit bij de maatschappelijke werkelijkheid. Het criterium wordt daarom geschrapt. Dit onderdeel was al opgenomen in de internetconsultatie waarover Fintool in september 2025 berichtte.

Geen toeslagpartnerschap meer alleen vanwege vorig jaar
Ook het criterium waarbij twee personen toeslagpartners blijven omdat zij in het voorafgaande jaar al toeslagpartners waren en nog steeds op hetzelfde adres wonen, verdwijnt. Dat criterium kan er nu toe leiden dat het partnerschap blijft voortbestaan terwijl de oorspronkelijke reden waarom beide personen toeslagpartner werden, inmiddels is verdwenen. Een vergelijkbaar aandachtspunt kwam eerder aan de orde in een kennisgroepstandpunt over het partnerschap in het voorafgaande jaar. Daaruit blijkt hoe verstrekkend het huidige criterium kan werken wanneer personen opnieuw of nog steeds op hetzelfde woonadres staan ingeschreven.

Partner voor de rest van het jaar vervalt
Verder vervalt de regel waardoor iemand die gedurende een deel van een berekeningsjaar toeslagpartner wordt, onder omstandigheden voor een langere periode van dat jaar als partner wordt behandeld. Door deze regel te schrappen moet het toeslagpartnerschap beter aansluiten bij de periode waarin daadwerkelijk aan een van de resterende partnercriteria wordt voldaan.

Geen minderjarige toeslagpartner
De wet wordt bovendien zo aangepast dat iemand pas als toeslagpartner kan worden aangemerkt wanneer beide betrokkenen 18 jaar of ouder zijn. Daarmee wordt voorkomen dat een minderjarige door toepassing van de partnerregels als toeslagpartner kwalificeert.

Toeslagpartner is niet hetzelfde als fiscaal partner
Voor de adviespraktijk is vooral deze waarschuwing van belang. De wijzigingen moeten niet zonder meer worden doorgetrokken naar andere partnerbegrippen. Het Nederlandse recht kent meerdere naast elkaar bestaande partnerdefinities. Denk onder meer aan het fiscale partnerschap voor de inkomstenbelasting, het toeslagpartnerschap in de Awir en partnerbegrippen binnen andere fiscale, sociale en civielrechtelijke regelingen. Dat die begrippen niet samenvallen, blijkt bijvoorbeeld uit een eerder door Fintool besproken kennisgroepstandpunt over mantelzorg. In die casus kon op grond van een goedkeuring worden voorkomen dat twee personen toeslagpartners waren, terwijl zij voor de inkomstenbelasting wél fiscale partners bleven.

Een conclusie als:

“Geen toeslagpartner, dus ook geen fiscaal partner”

is daarom onjuist.

Bij ieder advies moet afzonderlijk worden bepaald voor welke wet of regeling het partnerschap wordt beoordeeld.

Ook verlaging vermogensgrenzen
De vereenvoudiging staat bovendien niet geheel op zichzelf. Ter dekking van een deel van de kosten voorziet het wetsvoorstel ook in een verlaging van de vermogensgrenzen voor de zorgtoeslag en het kindgebonden budget. De wijziging kan daardoor verschillend uitpakken: sommige huishoudens profiteren doordat zij niet langer als toeslagpartners worden behandeld, terwijl voor huishoudens met vermogen de lagere vermogensgrens juist gevolgen kan hebben voor het recht op zorgtoeslag of kindgebonden budget.

Vervolg
De Tweede Kamer heeft het wetsvoorstel op 17 september 2026 als hamerstuk aangenomen. Het voorstel ligt nu bij de Eerste Kamercommissie voor Financiën. Als geen van de leden uiterlijk 29 september om schriftelijke voorbereiding vraagt, wordt een blanco verslag uitgebracht en staat behandeling als hamerstuk voor 6 oktober 2026 gepland. De beoogde inwerkingtreding is 1 januari 2027.

Vanaf 2027 wordt het toeslagpartnerbegrip naar verwachting ruimer losgekoppeld van situaties waarin feitelijk nauwelijks sprake is van een partnerschap. Maar controleer bij iedere andere fiscale of juridische vraag opnieuw het partnerbegrip van de betreffende wet.

Bron: Rijksoverheid