De koopkracht van gepensioneerden en mensen met een uitkering stijgt volgend jaar nauwelijks. Dat blijkt uit de berekeningen die het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) heeft gedaan op basis van de Miljoenennota die het kabinet presenteerde.

Een op de vijf Nederlanders moest vorig jaar geld terugbetalen aan de Belastingdienst. Een derde van die mensen kon dat maar met moeite opbrengen. Volgens het Nibud dat elk jaar onderzoek doet naar belastingaangiftes had ruim de helft niet zien aankomen dat ze terug moesten betalen.

Enkele minnetjes, veel verschillende, kleine plusjes. Het Nibud (Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting) concludeert dat de koopkrachtveranderingen volgend jaar behoorlijk uiteenlopen. Uit berekeningen die het instituut heeft gemaakt op basis van de Miljoenennota die het kabinet op Prinsjesdag 2018 presenteerde, komt een grillig beeld. De verschillen lopen uiteen van -0,9 tot +2,8 procent. Werkenden met een modaal inkomen (2.100 euro netto per maand) gaan er het meest op vooruit. Gepensioneerden gaan er voor het eerst sinds jaren niet op achteruit, maar hun koopkracht stijgt veelal met minder dan 1 procent. Bij sommige werkenden met een lager inkomen ziet het Nibud minnetjes.

Op een enkeling na, gaat vrijwel iedereen er in 2016 op vooruit. Voor werkenden stijgt de koopkracht meer dan voor uitkeringsgerechtigden en gepensioneerden. Het is voor het eerst sinds 2008 dat het Nibud ziet dat zo veel huishoudens een koopkrachtstijging meemaken. Dit blijkt uit koopkrachtberekeningen van het Nibud op basis van de Miljoenennota.

Werkenden zonder kinderen met een inkomen beneden modaal gaan er in 2014 op vooruit. Het zijn vooral de hogere inkomens die inleveren, waarbij het omslagpunt rond modaal ligt, circa € 35.000 bruto per jaar. Dit blijkt uit koopkrachtberekeningen van het Nibud op basis van de Miljoenennota. Het valt het Nibud op dat er voor het eerst sinds vier jaar minder huishoudens in de min komen. Het instituut ziet zelfs een paar plusjes en veel huishoudens waarbij de koopkracht gelijk blijft. De cijfers variëren van min 5,2% tot plus 1,3%. Het zijn vooral vijfenzestigplussers met een aanvullend pensioen en samenwonenden waarbij er één werkt met een inkomen boven modaal, die inleveren. Daarnaast kunnen chronisch zieken en gehandicapten het volgend jaar financieel zwaar krijgen. Allerlei landelijke inkomensondersteunende regelingen worden afgeschaft en vervangen door lokale tegemoetkomingen, waarvan nog onduidelijk is hoe die financieel gaan uitpakken.

In 2012 zal vrijwel iedereen de gevolgen van de crisis in de portemonnee voelen. Met name grote gezinnen met drie of meer kinderen en ouders die gebruik maken van kinderopvang kunnen 2% of meer inleveren. Dat blijkt uit koopkrachtberekeningen van het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) naar aanleiding van de Miljoenennota 2012.

Het Nibud heeft op verzoek van de Tweede Kamer een analyse gemaakt van de inkomens- en koopkrachtgevolgen van de beleidsvoornemens van het kabinet. Voor deze analyse is het Nibud uitgegaan van het voorgenomen beleid zoals staat aangegeven in het Regeerakkoord. Inmiddels is bekend dat de inkomensafhankelijke zorgpremie van tafel is.

2013 is vierde achtereenvolgende jaar van koopkrachtdaling 2013 wordt weer een zwaar jaar voor de portemonnee. Vrijwel iedereen heeft minder te besteden dan in 2012. Het is het vierde jaar op rij waarbij er aan koopkracht wordt ingeleverd. Dit blijkt uit berekeningen van het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud). Zware minnen ziet het Nibud bij (vervroegd) gepensioneerden en ouders met kinderen in de kinderopvang. De koopkrachtdalingen kunnen oplopen tot min 7,7%. Het Nibud maakt zich zorgen om deze dalende koopkracht, zeker nu de crisis blijft voortduren. Het zal voor velen lastig zijn ook deze koopkrachtdaling weer op te vangen.

Het Nibud heeft nu ook het aangepaste regeerakkoord doorgerekend zoals het kabinet dat afgelopen maandagavond 12 november heeft gepresenteerd. Tussen 2012 en 2017 ziet het Nibud koopkrachtverschillen die variëren van min 15,9% tot plus 5,2%. Het Nibud kon deze analyse maken omdat het instituut al eerder op verzoek van de Tweede Kamer een analyse had gemaakt van het oorspronkelijk reageerakkoord.

Het kabinet is van plan om in 2014 een aantal financiële tegemoetkomingen voor chronisch zieken en gehandicapten af te schaffen. Het Nibud heeft in opdracht van de Chronisch Zieken en Gehandicapten Raad en Platform VG in kaart gebracht wat de effecten daarvan zijn voor de portemonnee. Uit het doorrekenen van een aantal voorbeeldsituaties blijkt dat het inkomensverlies kan oplopen van 400 euro tot ruim 1900 euro netto per jaar. Gemeenten krijgen extra budget om chronisch zieken en gehandicapten financieel te gaan ondersteunen, waardoor het inkomensverlies uiteindelijk minder zou kunnen worden.