Het belangrijkste nieuws voor Consumptieve kredieten doet zich altijd voor als VFN de nieuwe Gedragscode en/of nieuwe leennormen publiceert. Dat gebeurt echter nooit op 1 januari van het jaar. Daarom is er meestal geen groot nieuws op het gebied van Consumptieve kredieten bij het wijzigen van een kalenderjaar. We noemen dit jaar wel enkele wijzigingen die in 2025 relevant zijn ten opzichte van vorig jaar.

De Eerste Kamer heeft het wetsvoorstel vereenvoudiging beslagvrije voet op 7 maart 2017 als hamerstuk afgedaan. De beslagvrije voet is het deel van het inkomen waarop geen beslag mag worden gelegd. Daarnaast moeten bepaalde roerende zaken (denk hierbij aan bed, beddengoed of kleding), vrij van beslag blijven. Deze lijst is nu uitgebreider en duidelijker.  

In januari 2019 sprak de Commissie van Beroep van het Kifid uit dat de variabele rente op doorlopende kredieten in de pas moest lopen met de marktrente. Dat was niet gebeurd, waardoor vrijwel alle kredietverstrekkers een compensatieregeling moesten opzetten voor klanten die hierdoor gedupeerd waren. Een klant van ABN Amro was niet tevreden over zijn compensatie. Hij vond dat hij niet alleen recht had op teruggave van zijn te veel betaalde rente, maar ook de rente over die rente. De Commissie van Beroep boog zich over deze klacht.

Een klant met een doorlopend krediet tegen variabele rente, klaagt over de stijging van die rente. De klant stelt dat hij de economische gevolgen van het rentewijzigingsbeding van de bank niet goed heeft kunnen inschatten. De klant voert aan dat uit het prospectus blijkt dat de variabele rente onlosmakelijk gekoppeld is aan een externe rentevoet. De bank houdt vast aan haar algemene voorwaarden dat ze de rente op elk moment mag wijzigen en deze niet alleen afhankelijk is van die externe rentevoet. De klant stapt naar het Kifid.

Elk jaar stelt de Vereniging van Financieringsondernemingen in Nederland (VFN) de basisnormen voor de Gedragscode Consumptief krediet vast. De basisnormen zijn gebaseerd op de gegevens van het Nibud. Per 1 juni 2018 zijn de basisnormen aangepast. Omdat de veranderingen minimaal zijn heeft de aanpassing van de basisnormen slechts een kleine impact op de leencapaciteit van de klant. 

Een van de kenmerken van een doorlopend krediet is de variabele rente. De kredietverstrekker mag deze rente eenzijdig wijzigen, mits dit in alle redelijkheid en billijkheid gebeurt. Toch zijn er nog steeds klanten die een doorlopend krediet hebben en onaangenaam worden verrast door de hoogte van de door de kredietverstrekker gewijzigde rente. Dit leidt regelmatig tot klachten bij het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening (Kifid). De Geschillencommissie van het Kifid doet dan ook regelmatig uitspraken over de hoogte van het rentetarief van een doorlopend krediet. Uit deze uitspraken valt echter geen vast beleid op te maken. 

Met de uitspraak van de Rechtbank Rotterdam wordt het steeds moeilijker voor aanbieders van flitskredieten om geld te verdienen aan het verstrekken van kortlopende kredieten. In deze zaak leende een persoon een bedrag van € 350. Naast de rente moest deze persoon ook € 87,50 betalen voor een garantstelling. De rechter heeft geoordeeld dat het bedrag van de garantstelling onderdeel moet zijn van de kredietvergoeding. Dat betekent ook dat deze kosten aan het wettelijk maximum van 14 procent moet voldoen. Het kredietvergoedingspercentage in deze casus bedroeg 314 procent, incl. kosten garantstelling.

Elk jaar meet de AFM in welke mate banken en verzekeraars het klantbelang centraal stellen. De AFM publiceert de resultaten van haar onderzoek in een Klantbelang Dashboard. Voor consumptievekredieten is de conclusie dat kredietaanbieders beter hun best moeten doen om het klantbelang centraal te stellen.

Het aantal Nederlandse huishoudens dat te maken heeft met ernstige betalingsachterstanden daalt nauwelijks. Een goede en strenge acceptatieprocedure van kredietverstrekkers is van groot belang om overkreditering te voorkomen. In dit bericht geven we een beknopt overzicht van de belangrijkste wijzigingen in 2019 met betrekking tot de module Consumptief krediet. Zie voor enkele algemene wijzigingen per 1 januari 2019 het WftNU-bericht 'Wijzigingen Wft Basis per 1 januari 2019'.

De Commissie van Beroep heeft op 21 januari 2019 uitspraak gedaan in twee klachtzaken over hoge rentetarieven voor een doorlopend krediet. In beide klachtzaken was de kern van de vraag: Wat mochten de klanten redelijkerwijs bij het afsluiten van het doorlopend krediet verwachten dat de bank zou doen bij rentewijzigingen?