Als iemand zijn schulden niet betaalt, mag een schuldeiser maatregelen nemen om zijn geld terug te krijgen, maar mensen met schulden moeten niet onder het bestaansminimum terechtkomen. Zij moeten geld overhouden om van te leven. Daarom wordt straks bij een beslag op hun bankrekening een deel van het tegoed vrijgehouden. Bij beslag op loon of een uitkering geldt dit al.

Stel, je ontvangt AOW én je hebt een schuld bij de Sociale Verzekeringsbank (Svb). Om deze schuld af te lossen houdt de Svb maandelijks een bedrag in op je AOW. Maar sinds de invoering van de Wet vereenvoudiging beslagvrije voet moet je maandelijks meer aflossen dan voorheen en blijft er minder geld over voor de kosten van levensonderhoud. Dit is in een notendop de situatie in de zaak waarover de Centrale Raad van Beroep (CRvB) een uitspraak heeft gedaan.

Het kabinet acht het noodzakelijk dat de gegevensuitwisseling wordt verbeterd tussen partijen die beslag mogen leggen op periodiek inkomen of bevoegd zijn tot verrekening bij deze inkomsten. Het voorontwerp Wet stroomlijning keten derdenbeslag geeft een grondslag voor de geautomatiseerde uitwisseling van gegevens tussen deze partijen. Het voorontwerp bepaalt dat de gegevensuitwisseling verder wordt uitgewerkt in een algemene maatregel van bestuur (hierna: AMvB). Hierin voorziet deze AMvB.

Als er beslag is gelegd op inkomen moet er een minimumbedrag overblijven om van te leven. Dit heet de beslagvrije voet.

Dit wetsvoorstel bevat, in aanvulling op de Wet herziening beslag- en executierecht (de Wet van 3 juni 2020 tot wijziging van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering en de Faillissementswet in verband met de herziening van het beslag- en executierecht) nog enkele wijzigingen van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (hierna: Rv).

Zes grote overheidsinstanties en gerechtsdeurwaarders gaan de beslagvrije voet ook bij bankbeslag respecteren. Tot deze afspraak zijn zij gekomen tijdens de bijeenkomst die Nationale ombudsman Reinier van Zutphen hierover eind januari organiseerde. De deelnemers onderschrijven verder dat bankbeslag niet gelegd mag worden bij mensen die wel willen maar niet kunnen betalen. Zo voorkom je zinloze en onnodige bankbeslagen.

Staatssecretaris Nobel deelde de beleidsreactie op de tussentijdse evaluatie van en het verdiepende onderzoek naar de Wet vereenvoudiging beslagvrije voet (wet Vbvv) met de Tweede Kamer.

De Nationale ombudsman Reinier van Zutphen wil dat overheidsinstanties en gerechtsdeurwaarders ook bij bankbeslag de beslagvrije voet respecteren. Op dit moment hoeven zij dit niet, omdat het niet in de wet vastgelegd is.

De rechtsvraag die in deze zaak speelde is de vraag of het vakantiegeld al dan niet een nabetaling is in de zin van art. 475b lid 3 Rv, hetgeen er toe zou leiden dat het vakantiegeld dat is opgebouwd over de periode voorafgaand aan de beslaglegging , ondanks het beslag aan de schuldenaar moet worden uitgekeerd.

Lukt het niet om in een stabiele financiële situatie te komen met ondersteuning van een schuldhulpverlener, dan is er binnenkort extra hulp om toch uit de problemen te komen. Er komt een mogelijkheid om maximaal een half jaar adempauze te krijgen. In die tijd mogen schuldeisers niet aankloppen om geld op te eisen of spullen in beslag te nemen. De beoogde inwerkingtreding is 1 april aanstaande.