Europese pensioenvehikel op komst

Minister Donner van Sociale Zaken schuift de invoering van de algemene pensioeninstelling voor zich uit. Het ministerie blijft voorlopig nog studeren op het nieuwe vehikel waarin pensioenfondsen uit alle Europese lidstaten kunnen worden ondergebracht. Het vehikel kan een bedreiging vormen voor het stelsel van Nederlandse collectieve regelingen.

Vanwege deze dreiging kiest de wetgever voor een getrapte invoering van deze 'algemene pensioeninstelling' of api. Donner zei de Tweede Kamer toe dat hij deze zomer eerst met een wetsvoorstel komt voor een vehikel waarin enkel individuele pensioenregelingen kunnen worden gestopt. Wetgeving voor een api voor collectieve regelingen wordt nog even vooruitgeschoven.

De api is een nieuwe juridische vorm voor verplichtgestelde pensioenregelingen. Werkgevers en werknemers kunnen nu kiezen uit drie vormen voor de uitvoering van de pensioenregeling die zij samen maken: het ondernemingspensioenfonds, het bedrijfstakfonds of de verzekerde regeling.

In de api kunnen, bovenop de bestaande juridische vormen, pensioenregelingen uit alle Europese lidstaten worden ondergebracht. Dit pan-Europese pensioenfonds biedt zo de ideale oplossing voor multinationals die anders talloze fondsen over verschillende lidstaten hebben verspreid.

De voorwaarden voor het vehikel staan in de Europese pensioenrichtlijn uit 2003, maar iedere lidstaat moet zelf zijn eigen nationale vehikels mogelijk maken. Luxemburg, Ierland en België kennen al eigen varianten op de api. Zij houden zich aan de minimumeisen uit de Europese richtlijn.

Door de invoering van de richtlijn komt de Europese concurrentieslag goed op gang. De strijd speelt zich nu nog vooral af rond de gemakkelijk te verhuizen individuele pensioenregelingen. Recentelijk brachten enkele multinationals de individuele regelingen van hun Nederlandse pensioendochters naar Ierland over. Nederland gaat nu haast maken met de Nederlandse variant waarin pan-Europees individuele regelingen kunnen worden ondergebracht, aldus minister Donner.

Veel ingewikkelder wordt het bij het maken van een api voor collectieve pensioenregelingen. Als deze naar de minimumeisen wordt opgezet van andere lidstaten om de concurrentieslag aan te gaan, is het mogelijk dat de api een vluchthaven wordt voor Nederlandse collectieve fondsen die zuchten onder de huidige binnenlandse regelgeving. “De api mag voor Nederlandse pensioenfondsen niet de mogelijkheid bieden om allerlei waarborgen te omzeilen die in de Pensioenwet zijn opgenomen.“

Wanneer de api van Donner moet voldoen aan het hoogwaardige, strenge toezicht op solvabiliteit en corporate governance dat nu voor Nederlandse pensioenfondsen geldt, stoot dat buitenlandse partijen af. Krijgt de api echter dezelfde lage minimumeisen als in België en Luxemburg, dan zou een willekeurig fonds kunnen overgaan in deze nieuwe vorm, om zo aan het toezicht te ontkomen.

Sociale Zaken zoekt nu naar mogelijkheden om het beste van twee werelden te behouden. Een verbod voor collectieve pensioenfondsen om naar een binnen- of buitenlandse api te verhuizen, ligt voor de hand.

Bron: Het Financieelde Dagblad, 14-03-2008