Nederlandse kantorenmarkt is ongezond

De NVB waarschuwt dat tegen de tijd dat de kantoren worden opgeleverd de vraag als gevolg van een afzwakkende economie fors zal zijn afgenomen. Daardoor neemt de leegstand alleen nog maar verder toe. Een integrale kantorenvisie en enige terughoudendheid met nieuwbouwplannen zijn dan ook noodzakelijk om de kantorenmarkt gezond te maken.

De Nederlandse economie heeft een buitengewoon goed jaar achter de rug en daarvan heeft de kantorenmarkt flink geprofiteerd. Voor maar liefst 1,4 miljoen vierkante meter is een bouwvergunning verleend. Dat is een toename van 33 procent ten opzichte van 2006. Deze groei heeft alles te maken met het feit dat er vorig jaar maar liefst ruim 130.000 kantoorbanen bij zijn gekomen.

Deze toename heeft echter niet geleid tot een afname van de leegstand. Sterker, cijfers laten zien dat de leestand zelfs tot 6,4 miljoen vierkante meter is opgelopen. En dat is bijna 15 procent van de huidige voorraad. Niet eerder was er zoveel aanbod in Nederland. En dat in een tijd als deze bij zo ’n goed draaiende economie! Gemeenten doen er daarom verstandig aan een integrale kantorenvisie op te stellen met daarin aandacht voor zowel de opgave aan nieuwbouw als de uitdaging van sloop, renovatie en herbestemming. Maar ook beleggers moeten vaker een afweging maken tussen enerzijds onttrekking van verouderde of slecht gelegen objecten in de voorraad en anderzijds nieuwe investeringen.

NVB concludeert in de ‘Thermometer Kantoren’ verder dat gemeenten, ontwikkelaars en beleggers steevast onvoldoende anticiperen op de economische golfbeweging. Nu de economie op volle toeren draait, worden weer erg veel plannen voor nieuwbouw gemaakt. Op zich verklaarbaar, gezien de huidige schaarste aan nieuwbouw, maar toch niet verstandig, omdat omstreeks 2010 weer serieus rekening moet worden gehouden met het begin van een recessie. En dát is dus juist het moment dat al die extra nieuwe vierkante meters kantoren op de markt komen. Gevolg een teruglopende vraag en een verder oplopende leegstand tot uiteindelijk 8 miljoen m² in 2011. Deze leegstand zal - net als nu - vooral te vinden zijn in de verouderde en slecht gelegen panden. Maar ook de nieuwbouw (of delen daarvan) zal niet volledig ongeschonden kunnen blijven en leeg komen te staan. NVB adviseert daarom de aangesloten zich niet bij voorbaat ‘rijk’ te rekenen, maar voorzichtig te zijn met het starten van bouwprojecten waarvoor nog geen klanten gevonden zijn.

De Thermometer Kantorenmarkt wordt in samenwerking met STOGO onderzoek + advies en de Faculteit Geowetenschappen Universiteit Utrecht opgesteld. In deze jaarlijkse rapportage wordt de kantorenmarkt tegen het licht gehouden.

Bron: Spacemakers, 08-01-2008