AFM Beleid en prioriteiten 2007 - 2009

De AFM zal voortaan ieder jaar haar doelstellingen herzien. De vorige beleidsperiode stond vooral in het teken van de invoering van nieuwe regelgeving en de daaruit voortvloeiende taken, en het opbouwen van een professionele organisatie om adequaat uitvoering te kunnen geven aan deze taken.

In de komende drie jaar staat het bestendigen van de bestaande activiteiten en het vergroten van de efficiëntie en effectiviteit van het toezicht centraal. Dit tegen een achtergrond van toenemende verwachtingen van de stakeholders en de wens om de kosten van het toezicht te beperken.

De AFM richt zich de komende jaren op die producten en diensten die vanuit het perspectief van de toezichthouder meer risicovol zijn dan andere. Dit zijn complexe of samengestelde producten, zoals gestructureerde producten en beleggingshypotheken, maar ook beleggingsobjecten, zoals teakhoutplantages of wijngaarden, waarvan de waardering moeilijk te bepalen is. Op deze markten is er sprake van een verhoogd risico van mismatch tussen de intrinsieke behoefte van vragers en het aangeboden product of de dienst. Een onbalans in kennis, kunde en macht tussen aanbieders en vragers is hier vaak de oorzaak van. De AFM wil samen met de markt zorgen voor het zoveel mogelijk opheffen van deze onbalans. Belangrijke prioriteitsonderwerpen zijn:

• Verbeteren kwaliteit financiële dienstverlening.

De kwaliteit van advies en de transparantie van informatieverstrekking zijn belangrijke aandachtspunten. In bepaalde deelmarkten, zoals bijvoorbeeld de markt voor beleggingsverzekeringen, is er wat dit betreft de nodige winst te behalen. De markt is allereerst zelf verantwoordelijk voor het bewerkstelligen van verbeteringen. Een voorbeeld van hoe de markt deze verantwoordelijkheid collectief neemt is de Stichting Financiële Dienstverlening. Deze Stichting biedt de AFM een platform waar onder meer gesproken wordt over het functioneren van de markt en het toezicht daarop, de toezichtprioriteiten en interpretaties die het meest passend zijn voor deze sector. De Stichting houdt verder gegevens bij van de deelnemers die middels een self assessment verzameld worden. Op deze gegevens wordt een risicoanalyse uitgevoerd. Overtredingen worden aan de AFM gemeld, terwijl bedrijven die in belangrijke mate nog niet voldoen aan de wet op een watchlist worden geplaatst. Daarnaast zal terugkoppeling aan de deelnemers richting geven bij de verbetering van de naleving van de Wfd, hetgeen de vrijwillige naleving stimuleert. Ook het nieuw ingestelde toezicht op beleggingsobjecten staat in het licht van de verdere verhoging van compliance en kwaliteit van informatieverstrekking door aanbieders van en bemiddelaars in beleggingsobjecten. De AFM gaat bij aanbieders die zelf hun product verkopen een kritische blik werpen op de naleving van de regels bij advisering.

• Managen veranderingen effectendienstverlening.

De MiFID raakt de effectendienstverlening. Deze Europese wet- en regelgeving brengt belangrijke wijzigingen met zich op het gebied van organisatorische eisen, gedragsregels, transactie rapportages en best execution bepalingen, maar introduceert ook de mogelijkheid van alternatieve platformen (MTFs) naast de variant van gereglementeerde markten. Hierover meer onder 6.3. Van belang is dat de MiFID verdergaande eisen stelt dan onze huidige wetgeving op het gebied van transparantie, bijvoorbeeld voor de promotie van financiële producten en diensten. Het “Ken uw cliënt”-principe wordt nader ingevuld en de aangepaste classificatie van cliënten geeft beleggers de ruimte om per transactie voor een passende bescherming te opteren. MiFID introduceert de mogelijkheid voor cliënten om van soort beschermingsniveau te wisselen. Een andere belangrijke wijziging betreft het orderuitvoeringsbeleid (best execution). De AFM draagt zorg dat de markt goed geïnformeerd wordt over de veranderingen die MiFID met zich brengt en de implicaties hiervan voor marktpartijen. De AFM zal bovendien haar operationele toezicht en controlestrategieën herzien en waar nodig aanpassen als gevolg van de veranderingen die MiFID brengt.

• Vergroten bewustwording consument.

Een structurele verbetering van de marktwerking vraagt om een verbetering van de kennis en de kritische houding van consumenten tegenover aanbieders en bemiddelaars, en producten en diensten. De AFM denkt op verschillende manieren een bijdrage te kunnen leveren aan de gewenste veranderingen in consumentengedrag. Zo vormt de AFM een loket voor vragen, opmerkingen en klachten van consumenten. De AFM bemiddelt niet bij klachten en geschillen, maar consumentenklachten en -opmerkingen vormen een belangrijke bron voor signalen uit de consumentenmarkt voor de AFM toezichtteams. AFM vervult hier ook een doorverwijsfunctie. Verder kan de AFM met haar inzichten in gedrag en attitude van consumenten een bijdrage leveren aan toezichtonderzoeken en aan ontwikkeling van nieuwe regelgeving. Voorbeelden zijn de ontwikkeling van de nieuwe Financiële Bijsluiter en het nieuwe regime van waarschuwingszinnen voor complexe producten. Ook blijft de AFM waarschuwen tegen specifieke risico’s die de consument niet kan voorzien. Volgens opgestelde criteria wordt de consument selectief gewaarschuwd tegen aanbieders en ontwikkelingen (bijv. tegen vastgoed

C.V.’s). Voorlichting gericht op bewustwording van de consument en de rechten en plichten

van de consument is een ander belangrijk aspect. In communicatie met consumenten, blijft de

AFM de consument wijzen op zijn eigen verantwoordelijkheid. De AFM participeert in het

platform CentiQ van het Ministerie van Financiën in de vorm van expertise en tijd. De

doelstelling van CentiQ is het vergroten van het financiële bewustzijn van consumenten om

tot weloverwogen financiële beslissingen te komen. De AFM houdt zich niet zelf bezig met

educatie omdat andere partijen hier beter voor zijn toegerust. Verder is onze voorlichting ook

gericht op kennis en informatieverbetering. Dit betreft informatie die nodig is op de markt en

die de AFM als enige kan bieden. Denk aan lijsten met partijen die vergunningen hebben en

lijsten met partijen waartegen we waarschuwen. Verder brengt onze maatschappelijke positie

een verwachtingspatroon met zich mee; de AFM zal tenminste informatie moeten aanbieden

die de consument redelijkerwijs van ons mag verwachten. Ten slotte motiveert en helpt de

AFM derden om consumentenbewustzijn en informatieniveau te verhogen. We willen andere

partijen stimuleren en helpen om instrumenten in de markt te zetten die als doel hebben het

consumentenbewustzijn en het kennis- en informatieniveau van consumenten te verhogen.

• Aanscherpen toezicht informatieverstrekking.

De naleving van de regels ten aanzien van informatieverstrekking door financiële dienstverleners aan de consument is te laag. De AFM heeft dit in 2005 geconstateerd, vindt dit onaanvaardbaar en gaat het toezicht intensiveren indien verbetering van de naleving uitblijft. De AFM zal hierbij scherp toezien op aanbieders die bewust de grenzen van misleiding opzoeken. Kenmerkend voor dit soort gevallen is dat het doorgaans niet gaat om evident illegaal gedrag, maar om aanbieders die op een creatieve manier de grenzen opzoeken en zo bij potentiële beleggers toch een verkeerde verwachting wekken. De AFM kent een verhoogde aandacht voor kredietreclames.

• Uitvoeren toezicht informatieverstrekking pensioenuitvoerders.

De AFM gaat toezicht houden op pensioenuitvoerders. Belangrijkste aandachtsgebieden hierbij zijn het realiseren van een verbeterde informatieverstrekking aan (gewezen) deelnemers en gepensioneerden en de waarborging van de zorgplicht bij pensioenopbouw op beleggingsbasis. Dit betekent met name dat pensioenuitvoerders hun klanten adequaat informeren en zich - voor zover van toepassing – gedragen overeenkomstig de Wfd-normen. Dit moet ertoe leiden dat de verstrekte pensioeninformatie (beter) begrepen wordt door deelnemers en gepensioneerden en kan worden betrokken bij persoonlijke keuzes omtrent de opbouw en aanwending van pensioen. De AFM verwacht dat de markt zelf haar verantwoordelijkheid neemt om op adequate wijze invulling te geven aan de normen die voortvloeien uit de nieuwe Pensioenwet. De pensioenkoepels spelen

hierbij een belangrijke rol.

• Uitvoeren toezicht Wet handhaving consumentenbescherming.

Per 1 januari 2007 is de Wet handhaving consumentenbescherming (Whc) inwerking getreden. Deze wet heeft het oogmerk de “collectieve consumentenbelangen” te beschermen. Op grond van de Whc krijgt de AFM nieuwe taken ten aanzien van consumentenbepalingen die betrekking hebben op onder andere oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten, koop op afstand, en elektronische handel. Ook vrijgestelde instellingen komen onder toezicht. De AFM kan op grond van de Whc voortaan ook ten aanzien van deze groep instellingen optreden tegen bijvoorbeeld misleidende gedragingen. De bevoegdheden onder Whc zullen gefaseerd inwerking treden.

U kunt hier ‘Beleid en Prioriteiten AFM Periode 2007-2009’ downloaden.

Bron: AFM, 02-07-2007