Een bedrijf maakt € 907,51 over aan een verzekerde zonder dat daarvoor volgens de kantonrechter een rechtsgrond bestaat. Univé betaalt datzelfde bedrag vervolgens aan het bedrijf en voldoet daarmee de terugbetalingsschuld van de verzekerde. Kan Univé het bedrag op de verzekerde verhalen? De kantonrechter wijst de vordering toe op grond van ongerechtvaardigde verrijking. Voor de adviespraktijk maakt het vonnis duidelijk waarom je bij een terugvordering zowel de geldstromen als de rechtsgrond per betaling moet onderzoeken.
Feiten van de zaak
| Datum | Geldstroom | Juridische betekenis volgens de kantonrechter |
|---|---|---|
| 1 augustus 2024 | Het bedrijf betaalt € 907,51 aan de verzekerde. | De betaling is onverschuldigd. De verzekerde heeft daardoor een terugbetalingsschuld aan het bedrijf. |
| 6 november 2024 | Univé betaalt € 907,51 aan het bedrijf. | Univé voldoet uit eigen beweging de terugbetalingsschuld van de verzekerde. De verzekeringsovereenkomst verplichtte Univé niet tot deze betaling. |
De verzekerde stelde dat het bedrijf hem had gecompenseerd voor een ondeugdelijk uitgevoerde reparatie. Dat verweer was in het tussenvonnis al verworpen. Volgens de verzekerde was hij bovendien geen partij bij de afwikkeling tussen Univé en het bedrijf en bewezen twee gelijke bedragen op zichzelf geen causaal verband.
Juridische vraag
Geeft betaling door Univé van de schuld van haar verzekerde aan een derde haar een eigen vordering op die verzekerde? Artikel 6:30 lid 1 BW maakt nakoming door een derde mogelijk, tenzij de aard of strekking van de verbintenis zich daartegen verzet. Of de betalende derde vervolgens verhaal heeft op de oorspronkelijke schuldenaar, vergt een afzonderlijke rechtsgrond.
Uitspraak van de kantonrechter
De polisvoorwaarden boden in deze zaak onvoldoende grond voor verhaal. Univé beriep zich op hoofdstuk 13 van haar autoverzekeringsvoorwaarden. De aangehaalde bepaling wees volgens de kantonrechter op terugvordering van schade en kosten betaald in het kader van de verzekeringsovereenkomst. Univé had de schuld uit eigen beweging voldaan en onvoldoende toegelicht waarom het beding ook voor deze betaling een verhaalsrecht gaf.
Ongerechtvaardigde verrijking gaf Univé wel een vordering. Door de betaling aan het bedrijf viel de terugbetalingsschuld van de verzekerde weg. Die schuldbevrijding was zijn vermogensvoordeel. Univé verarmde met € 907,51. Het verband lag in het feit dat juist de betaling door Univé de schuld deed tenietgaan. Voor het voordeel van de verzekerde ten koste van Univé zag de rechter geen redelijke grond. Artikel 6:212 BW biedt in zo'n geval, voor zover redelijk, aanspraak op vergoeding van de schade tot het bedrag van de verrijking. Het beroep van Univé op het indemniteitsbeginsel bleef onbesproken.
De toegewezen hoofdsom bedroeg € 907,51. Het dictum vermeldt een betalingsveroordeling van € 937,10, met verdere wettelijke rente over de hoofdsom vanaf 16 maart 2026. Daarnaast wees de rechter € 164,72 aan buitengerechtelijke kosten en € 935,77 aan proceskosten toe.
Impact voor financieel adviseurs
Bij de begeleiding van een autoschade kan één dossier meerdere rechtsverhoudingen omvatten. Denk aan de verzekeringsovereenkomst tussen klant en verzekeraar, een reparatieovereenkomst met het bedrijf en een terugbetalingsverplichting na een onverschuldigde betaling. Als een klant een terugvorderingsbrief ontvangt, vraag dan welke schuld door de verzekeraar is voldaan en waarop de verzekeraar zijn eigen vordering baseert. Dat helpt ook om te beoordelen welke feiten de klant kan betwisten. Bij een discussie over de kwaliteit van de reparatie kunnen de opdracht, klachtcorrespondentie en eventuele afspraken over compensatie van belang zijn voor de vraag of de oorspronkelijke betaling verschuldigd was. Bij een betwiste terugvordering met een lopende termijn kan de adviseur de stukken ordenen en zo nodig tijdig doorverwijzen voor juridische beoordeling.
Drie praktische tips
Bron: Rechtspraak
Fintool
info@fintool.nl
085 111 89 99