Uitspraak Hof: Strijd om startersvrijstelling loopt stuk op woningwaardegrens van €510.000

Feiten van de Zaak

• In juni 2023 sloten de belanghebbende en zijn partner een koopovereenkomst voor een woning van €517.500.
• De levering vond pas plaats op 2 januari 2024.
• In 2023 bedroeg de woningwaardegrens voor de startersvrijstelling nog €440.000, maar per 1 januari 2024 steeg deze naar €510.000.
• De koper had op grond van de nieuwe grens géén recht op de startersvrijstelling en betaalde €10.350 overdrachtsbelasting.

Belanghebbende stelde in bezwaar én beroep dat:

• Hij het huis niet had gekocht als hij van de nieuwe grens had geweten.
• De Belastingdienst had moeten waarschuwen voor de toekomstige verhoging.
• De regeling onevenredig uitpakte: een kleine overschrijding van €7.500 leidde tot een volledige belastingheffing.

Juridische Vraag

De centrale juridische vraag was:

Heeft belanghebbende recht op toepassing van de startersvrijstelling, en is sprake van schending van het rechtszekerheidsbeginsel of het evenredigheidsbeginsel?

Uitspraak van de Rechtbank

De rechtbank verklaarde het beroep ongegrond:

Geen schending van rechtszekerheid:

• De wetgever had de verhoging van de grens tijdig in de Staatscourant gepubliceerd (13 december 2022).
• Er bestaat géén verplichting voor de Belastingdienst om toekomstige woningwaardegrenzen ook op haar website te publiceren.
• Van kopers mag worden verwacht dat zij zich zelf informeren over relevante fiscale wetgeving.

Geen schending van evenredigheid:

• De overdrachtsbelasting is een formeelwettelijke bepaling; die mag de rechter alleen bij hoge uitzondering buiten toepassing laten.
• De woningwaardegrens werkt als een absolute drempel: bij overschrijding, hoe gering ook, vervalt het recht op vrijstelling voor het volledige bedrag.
• De wetgever heeft deze afweging bewust gemaakt en er is géén sprake van uitzonderlijke omstandigheden.

Conclusie: De startersvrijstelling is terecht niet toegepast. Belanghebbende heeft geen recht op teruggaaf van de betaalde overdrachtsbelasting.

Bron: de Rechtspraak